वक्षेभ्यो घनमनुलेपनं यदूना-
मुत्तंसानाहरत वारि मूर्धजेभ्यः ।
नेत्राणां मदरुचिरक्षतैव तस्थौ
चक्षुष्यः खलु महतां परैरलङ्घ्यः ॥

मल्लिनाथः वक्षोभ्य इत्यादि ॥ वारि सरउदकं कर्तृ यदूनां यादवानां वक्षोभ्यो घनं सान्द्रमनुलेपनमङ्गरागमहरत । ञित्त्वात्तङ् । *अत्र `वधूनाम्` इति क्वाचित्कः पाठो वक्षोजानुपेक्ष्य वक्षोमात्रनिर्देशादुत्तरश्लोके तेषामिति पुंलिङ्गपरामर्शाच्च न ग्राह्यः । मूर्धजेभ्यः शिरोरुहेभ्य उत्तंसान् शेखरानहरत । नेत्राणां मदरुचिर्मदरागोऽक्षतैव तथैव तस्थौ । वारिविहारस्यापि रागजनकत्वादिति भावः । अत एव रागद्वयस्याप्यभेदाध्यवसायेन तदवस्थानिर्देशादतिशयोक्तिः । तथा हि—महतां चक्षुषि भव श्चक्षुष्यः प्रियोऽक्षिजश्च । `प्रियेऽक्षिजे च चक्षुष्यः` इति विश्वः । `शरीरावयवाच्च` (अष्टाध्यायी ४.३.५५ ) इति यत् । परैरलङ्घ्यो दुर्धर्षः खलु । चक्षुष्य इति श्लेषमूलातिशयोक्तिः । तया पूर्वोक्तया च संकीर्णोऽयमर्थान्तरन्यासः

छन्दः प्रहर्षिणी [१३: मनजरग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
व	क्षे	भ्यो	घ	न	म	नु	ले	प	नं	य	दू	ना
मु	त्तं	सा	ना	ह	र	त	वा	रि	मू	र्ध	जे	भ्यः
ने	त्रा	णां	म	द	रु	चि	र	क्ष	तै	व	त	स्थौ
च	क्षु	ष्यः	ख	लु	म	ह	तां	प	रै	र	ल	ङ्घ्यः
म			न			ज			र			ग

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect