रुरुधिषा वदनाम्बुरुहश्रियः
सुतनु सत्मलङ्करणाय ते ।
तदपि सम्प्रति सन्निहिते मधा-
वधिगमं धिगमङ्गलमश्रुणः ॥
रुरुधिषा वदनाम्बुरुहश्रियः
सुतनु सत्मलङ्करणाय ते ।
तदपि सम्प्रति सन्निहिते मधा-
वधिगमं धिगमङ्गलमश्रुणः ॥
सुतनु सत्मलङ्करणाय ते ।
तदपि सम्प्रति सन्निहिते मधा-
वधिगमं धिगमङ्गलमश्रुणः ॥
मल्लिनाथः
रुरुदिषेति ॥ हे सुतनु शुभाङ्गि, `अम्बार्थनद्योर्ह्रस्वः` (७।३।१०७) इति ह्रस्वत्वम् । दीर्घोत्तरपदो बहुव्रीहिः, अन्यथा गुणः स्यात् । रुरुदिषा रोदनेच्छा। अश्रुविमोचनमित्यर्थः । रुदः सन्नन्तादप्रत्यये टाप् । ते तव वदनाम्बुरुहश्रियोऽलं. करणाय सत्यम् । `रम्याणां विकृतिरपि श्रियं तनोति` (किरातार्जुनीये ७।५) इति न्यायादिति भावः । गम्यमानक्रियापेक्षत्वाच्चतुर्थी । तदपि तथापि संप्रति मधौ वसन्ते संनिहिते संनिहितोत्सवे सति अश्रुणोऽधिगमं प्राप्तिममङ्गलं धिक् निन्दतीत्यर्थः । `धिक निर्भर्त्सननिन्दयोः` इत्यमरः । `धिगुपर्यादिषु त्रिषु` इति द्वितीया । अतो मा रुद इत्यर्थः
छन्दः
द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| रु | रु | धि | षा | व | द | ना | म्बु | रु | ह | श्रि | यः |
| सु | त | नु | स | त्म | ल | ङ्क | र | णा | य | ते | |
| त | द | पि | स | म्प्र | ति | स | न्नि | हि | ते | म | धा |
| व | धि | ग | मं | धि | ग | म | ङ्ग | ल | म | श्रु | णः |
| न | भ | भ | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.