प्राग्भागतः पतदिहेदमुपत्यकासु
शृङ्गारितायतमहेभकराभमम्भः ।
संलक्ष्यतेविविधरत्नकरानुविद्ध-
मूर्ध्वप्रसारितसुराधिपचापचारु ॥

मल्लिनाथः प्राग्भागत इति ॥ इहाद्रौ प्राग्भागत ऊर्ध्वप्रदेशादुपत्यकास्वधःप्रदेशेषु । `उपत्यकाद्रेरासन्ना` इत्यमरः । `उपाधिभ्याम्-` (अष्टाध्यायी ५.२.३४ ) इत्यादिनोपशब्दा. त्यकन्प्रत्ययः । पतत् शृङ्गारः सिन्दूरादिमण्डनमस्य संजातः शृङ्गारितः । `शृङ्गारः सुरते नाट्ये रसे दिग्गजमण्डने` इति विश्वः । आयतो दीर्घः तस्य महेभकरस्याभेवाभा यस्य तत् विविधरत्नानां करैरंशुभिरनुविद्धमनुरञ्जितमिदमम्भ ऊर्ध्वप्रसारितं यत् सुराधिपचापमिन्द्रधनुस्तद्वच्चारु संलक्ष्यते । अत्रेन्द्रचापस्योर्ध्वत्वासंबन्धेऽपि संबन्धोक्तेरतिशयोक्तिः । अभूतोपमेति मतान्तरम् । तिरोहितविवक्षायां तूपमानस्य प्रसिद्धत्वादुपमैवेयम्

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
प्रा	ग्भा	ग	तः	प	त	दि	हे	द	मु	प	त्य	का	सु
शृ	ङ्गा	रि	ता	य	त	म	हे	भ	क	रा	भ	म	म्भः
सं	ल	क्ष्य	ते	वि	वि	ध	र	त्न	क	रा	नु	वि	द्ध
मू	र्ध्व	प्र	सा	रि	त	सु	रा	धि	प	चा	प	चा	रु
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect