कृत्वापुंवत्पादमुच्चैर्भृगुभ्यो
मूर्ध्नि ग्राव्णां जर्जरा निर्झरौघाः ।
कुर्वन्ति द्यामुत्पतन्तः स्मरार्त-
स्वर्लोकस्त्रीगात्रनिर्णमत्र ॥

मल्लिनाथः कृत्वेति ॥ अत्राद्रौ निर्झरौघा गिरिनदप्रवाहाः । `प्रवाहो निझरो झरः` इत्यमरः । चूतवृक्ष इत्यादिवत्सामान्यविशेषभावादपुनरुक्तिः । पुंवत् पुंभिस्तुल्यम्। `तेन तुल्यं क्रिया चेत्-` (अष्टाध्यायी ५.१.११५ ) इति वतिः । उच्चैर्भृगुभ्योऽतटेभ्यः । `प्रपातस्वतटो भृगुः` इत्यमरः । ग्राव्णां शिलानां मूर्ध्नि पातं कृत्वा पतित्वा जर्जराः शकलीभूता द्यामाकाशं प्रत्युत्पतन्तः स्मरार्तानां स्वर्लोकस्त्रीणां खेचरीणामप्सरसां गात्रनि र्वाणमङ्गनिर्वृतिं कुर्वन्ति । `अनुष्ठानासमर्थस्य वानप्रस्थस्य जीर्यतः ।भृग्वग्निजलसंपातैर्मरणं प्रविधीयते ॥` इति विहितभृगुपातिनां पुंसां स्वर्लोकगामिनामिहोपमानता । शालिनी वृत्तम् । `शालिन्युक्ता म्तौ तगौ गोऽब्धिलोकैः` इति

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
कृ	त्वा	पुं	व	त्पा	द	मु	च्चै	र्भृ	गु	भ्यो
मू	र्ध्नि	ग्रा	व्णां	ज	र्ज	रा	नि	र्झ	रौ	घाः
कु	र्व	न्ति	द्या	मु	त्प	त	न्तः	स्म	रा	र्त
स्व	र्लो	क	स्त्री	गा	त्र	नि	र्ण	म	त्र
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect