विक्रीय दिश्यानि धनान्युरूणि-
दैप्यानसावुत्तमलाभबाजः ।
तरीषु तत्रत्यमफल्गु भाण्डं
सांयान्त्रिकानावापतःऽभ्यनन्दत् ॥

मल्लिनाथः विक्रीयेति ॥ दिक्षु भवानि दिश्यानि । दिगन्तरानीतानीत्यर्थः । `दिगादिभ्यो यत्` (अष्टाध्यायी ४.३.५४ ) उरूणि महान्ति धनानि नानाद्रव्याणि विक्रीय मूल्येन दत्त्वोत्तमलाभं द्वैगुण्यादिकं भजन्तीति तानुत्तमलाभभाजः । तत्रत्यं द्वैप्यमित्यर्थः । `अव्ययात्त्यप्` (अष्टाध्यायी ४.२.१०४ ) । अफल्गु सारवत् । `फल्गु तुच्छमसारं च` इति यादवः । भाण्डं मूलधनम् । पण्यद्रव्यमित्यर्थः । `वणिङ्मूलधने पात्रे भाण्डं भूषाश्वभूषयोः` इति वैजयन्ती । तरीषु नौषु । `स्त्रियां नौस्तरणिस्तरिः` इत्यमरः । `अविस्तरिस्तन्त्रिः-` इत्यौणादिक इकारप्रत्ययः । आवपत आदधतः । वपतेः शतृप्रत्ययः । द्वैप्यान् समुद्रद्वीपवासिनः । `द्वीपादनुसमुद्रं यञ्` (अष्टाध्यायी ४.३.१० ) इति यञ्प्रत्ययः। संयात्रा संभूय यात्रा सा प्रयोजनमेषां तान् सांयात्रिकान् पोतवणिजः। `सांयात्रिकः पोतवणिक्` इत्यमरः । `प्रयोजनम्` (अष्टाध्यायी ५.१.१०९ ) इति ठक् । असौ हरिरभ्यनन्दत्

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
वि	क्री	य	दि	श्या	नि	ध	ना	न्यु	रू	णि
दै	प्या	न	सा	वु	त्त	म	ला	भ	बा	जः
त	री	षु	त	त्र	त्य	म	फ	ल्गु	भा	ण्डं
सां	या	न्त्रि	का	ना	वा	प	तः	ऽभ्य	न	न्दत्

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect