नैरन्तर्यच्छिन्नदेहान्तरालं
दुर्भक्षस्य ज्वालिना वाशितेन ।
योद्धुर्बाणप्रोतमादीप्य मांसं
पाकापूर्वस्वादमादे शिवाभिः ॥

मल्लिनाथः नैरन्तर्येति ॥ नैरन्तर्येणाविच्छेदेन छिन्नं देहस्यान्तरालं यस्मिन्कर्मणि तद्यथा तथा बाणैः प्रोतं स्यूतम् अत एव दुर्भक्षस्य भक्षितुमशक्यस्य । कृच्छ्रार्थे खल्प्रत्ययः । योद्धुर्योधस्य संबन्धि मांसं ज्वालिना ज्वालावता वाशितेन रुतेन । शिवानां वाशने जिह्वा ज्वलतीति प्रसिद्धिः । आदीप्य प्रज्वाल्य । बाणदाहाय मांसपाकाय चेति भावः । अत एव पाकेनापूर्वोऽभिनवः स्वादो रुचिर्यस्य तत्तथा शिवाभिर्गोमायुभिः । `स्त्रियां शिवा भूरिमायगोमायुमृगधूर्तकाः` इत्यमरः । आदे जघसे । भक्षितमित्यर्थः । `लिट्यन्यतरस्याम्` (अष्टाध्यायी २.४.४० ) इति विकल्पाददेर्न घस्लादेशः । वाशितोत्थया जिह्वाज्वालया दग्धेषुप्रतिबन्धेन पाकरुचिरं जघस इत्यर्थः । अत्र पाकापूर्वास्वादाद्यसंबन्धेऽपि संबन्धोक्तेरतिशयोक्तिः

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
नै	र	न्त	र्य	च्छि	न्न	दे	हा	न्त	रा	लं
दु	र्भ	क्ष	स्य	ज्वा	लि	ना	वा	शि	ते	न
यो	द्धु	र्बा	ण	प्रो	त	मा	दी	प्य	मां	सं
पा	का	पू	र्व	स्वा	द	मा	दे	शि	वा	भिः
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect