भिन्नानस्त्रैर्मोहभाजोऽभिजाता-
न्हन्तुं लोलं वारयन्तः स्ववर्गम् ।
जीवग्राहं ग्राहयामासुरन्ये
योग्येनार्थाः कस्य न स्याज्जनेन ॥

मल्लिनाथः भिन्नानिति ॥ अन्ये वीरा अर्भिन्नान्विदारितान् अत एव मोहभाजो मूर्छाभाजो मूर्छागतानभिजातान्कुलीनान् । `अभिजातः स्थितौ न्याये कुलीनप्राप्तयोरपि` इति विश्वः । हन्तुं लोलमुत्सुकं स्ववर्ग वारयन्तः जीवं गृहीत्वा जीवग्राहं ग्राहयामासुः। जीवमेव ग्राहयामासुरित्यर्थः । `समूलाकृतजीवेषु हन्कृअग्रहः` (अष्टाध्यायी ३.४.३६ ) इति णमुल्प्रत्ययः । कषादित्वादनुप्रयोगः । जीवग्रहणप्रयोजनमर्थान्तरन्यासेनाह-तथा हि,-योग्येन जनेन हेतुना कस्य पुंसोऽर्थः कीर्त्यादिप्रयोजनं न स्यात् । स्यादेव सर्वस्यापीत्यर्थः । अतो वीराणां रणेष्वप्यतिपरिक्षतरक्षणमेव श्रेयः । `नार्तं नातिपरिक्षतम्` (मनु० ७।९३) इति हनननिषेधादिति भावः

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
भि	न्ना	न	स्त्रै	र्मो	ह	भा	जो	ऽभि	जा	ता
न्ह	न्तुं	लो	लं	वा	र	य	न्तः	स्व	व	र्गम्
जी	व	ग्रा	हं	ग्रा	ह	या	मा	सु	र	न्ये
यो	ग्ये	ना	र्थाः	क	स्य	न	स्या	ज्ज	ने	न
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect