लूनग्रीवात्सायकेनापरस्य
द्यामत्युच्चैराननादुत्पतिष्णोः ।
त्रेसे मुग्धैः सैंहिकेयानुकारा-
द्रौद्राकारादप्सरोवक्त्रचन्द्रैः ॥

मल्लिनाथः लूनग्रीवादिति ॥ अपरस्य सायकेन लूनग्रीवाच्छिन्नकण्ठात् अत एव द्यामाकाशं प्रति आशु उच्चैरुत्पतिष्णोरुत्पतनशीलात् । `अलंकृञ्-` (अष्टाध्यायी ३.२.१३६ ) इत्यादिना इष्णुच्प्रत्ययः । अत एव सिंहिकाया अपत्यं पुमान् सैंहिकेयो राहुः । `तमस्तु राहुः स्वर्भानुः सैंहिकेयो विधुंतुदः` इत्यमरः । `स्त्रीभ्यो ढक्` (अष्टाध्यायी ४.१.१२० ) । तमनुकरोतीति तदनुकारात् । तत्सदृशादित्यर्थः । कर्मण्यण्प्रत्ययः । रौद्राकाराद्भीषणाकृतेरस्य वीरस्य आननान्मुग्धैः सुन्दरैरप्सरसां वक्रैरेव चन्द्रैस्त्रेसे त्रस्तम् । भावे लिट् । अत्र राहुहेतुकत्रासस्य चन्द्र एव संभवाद्वक्त्रचन्द्रैरिति रूपकं सिद्धम् । तस्य सैहिकेयानुकारादिति स्पष्टोपमापेक्षत्वात्संकरः

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
लू	न	ग्री	वा	त्सा	य	के	ना	प	र	स्य
द्या	म	त्यु	च्चै	रा	न	ना	दु	त्प	ति	ष्णोः
त्रे	से	मु	ग्धैः	सैं	हि	के	या	नु	का	रा
द्रौ	द्रा	का	रा	द	प्स	रो	व	क्त्र	च	न्द्रैः
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect