शोचित्वाग्रे भृत्ययोर्मृत्युभाजो-
रर्यः प्रेम्णा नो तथा वल्लभस्य ।
पूर्वं कृत्वा नेतरस्य प्रसादं
पश्चात्तापादाप दाहं यथान्तः ॥

मल्लिनाथः शोचित्वेति ॥ ऋच्छतीत्यर्यः । `अर्यः स्वामिवैश्ययोः (अष्टाध्यायी ३.१.१०३ ) इति यत्प्रत्ययान्तो निपातः । अग्रे समक्षमेव मृत्युभाजोर्मरणं गतयोर्भृत्ययोः शोचित्वा वल्लभस्यैतयोर्मध्ये प्रियभृत्यस्य संबन्धिना प्रेम्णा । तद्गतप्रेम्णेत्यर्थः । तथा तेन प्रकारेणान्तर्दाहं संतापं नो आप । यथा येन प्रकारेणेतरस्याऽवल्लभस्य पूर्वं जीवनकाले प्रसादं प्रीतिदानाद्यनुग्रहं न कृत्वा पश्चात्तापाद्धतोऽयमस्माभिरप्रीणित एव प्राणान्प्रादादित्यनुशयाद्दाहमाप। प्रियभृत्यमरणादप्यसंमानितमरणमेव स्वामिनो दुःसहं दुःखहेतुरासीदित्यर्थः । स्वभावोक्तिः

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
शो	चि	त्वा	ग्रे	भृ	त्य	यो	र्मृ	त्यु	भा	जो
र	र्यः	प्रे	म्णा	नो	त	था	व	ल्ल	भ	स्य
पू	र्वं	कृ	त्वा	ने	त	र	स्य	प्र	सा	दं
प	श्चा	त्ता	पा	दा	प	दा	हं	य	था	न्तः
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect