वर्ध्राबद्धा धौरितेन प्रयाता-
मश्वीयानामुच्चकैरुच्चलन्तः ।
रौक्मा रेजुः स्थासका मूर्तिभाजो
दर्पस्येव व्याप्तदेहस्यशेषाः ॥

मल्लिनाथः वर्धेति ॥ धौरितेन धौरिताख्येन गतिविशेषेण प्रयातां धावताम् । यातेर्लट: शत्रादेशः । अश्वीयानामश्वसमूहानाम् । `केशाश्वाभ्यां यच्छावन्यतरस्याम्` (अष्टाध्यायी ४.२.४८ ) इति छप्रत्ययः । उच्चकैरुच्चलन्तो गतिवशादूर्ध्वमुत्पतन्तः वर्धन्ते इति वर्ध्राणि पर्याणबन्धनवरत्राः । `वर्ध्रं त्रपुवरत्रयोः` इति विश्वः । `वृधुवधिवपिभ्यो रन्` इति रन्प्रत्ययः । लघूपधगुणो रपरः । तेष्वाबद्धाः स्थापिता रौक्माः सौवर्णाः स्थासकाः बुहृदाकारमण्डलानि व्याप्तदेहस्य सर्वाङ्गीणस्य मूर्तिभाजो मूर्तिभृतः दर्पस्यान्तरस्य तेजसः शेषाः अन्तरमानाद्वहिर्निर्गता अतिरेका इव रेजुरित्युत्प्रेक्षा

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
व	र्ध्रा	ब	द्धा	धौ	रि	ते	न	प्र	या	ता
म	श्वी	या	ना	मु	च्च	कै	रु	च्च	ल	न्तः
रौ	क्मा	रे	जुः	स्था	स	का	मू	र्ति	भा	जो
द	र्प	स्ये	व	व्या	प्त	दे	ह	स्य	शे	षाः
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect