द्राधीयांस संहताः स्थेमभाज-
श्चारूदग्रास्तीक्ष्णतामत्यजन्तः ।
दन्ता दन्तैराहताः सामजानां
भङ्गं जग्मुर्न स्वयं सामजाताः ॥

मल्लिनाथः &#३२; द्राधीयांस इति ॥ दाधीयांसो दीर्घतराः । प्रियस्थिर(अष्टाध्यायी ६.४.१५७ ) इत्यादिना दीर्घस्य ईयसुनि द्राघादेशः । संहताः सुघटिताः अत एव स्थेमभाजः स्थैर्यभाजः । `प्रियस्थिर-` (अष्टाध्यायी ६.४.१५७ ) इत्यादिना स्थिरशब्दस्येमनिचि स्थादेशः । चारवो रम्या उदग्रा उन्नताश्च ते चारूदग्राः । विशेषणसमासः । तीक्ष्णतां नैशित्यं अत्यजन्तः सामजानां गजानां दन्ता दन्तैः प्रतिगजविषाणैराहताः सन्तो भङ्गं भेदं जग्मुः बभञ्जु: । सामजाता दन्तिनस्तु स्वयं भङ्गं पराजयं न जग्मुः। दन्तभङ्गेऽपि स्वयं न परावर्तन्त इत्यर्थः । अत्रापरावर्तित्वेन वर्ण्यतया प्रकृतत्वादुपमेयानां दन्तिनामुपमानदन्तापेक्षया अभग्नत्वेनाधिक्योक्तेर्व्यतिरेकस्तुल्ययोगिताया बाधक इति गमयितव्यम्
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
द्रा धी यां सं ताः स्थे भा
श्चा रू ग्रा स्ती क्ष्ण ता त्य न्तः
न्ता न्तै रा ताः सा जा नां
ङ्गं ग्मु र्न स्व यं सा जा ताः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.