पत्तिः पत्तिं वाहमेयाय वाजी
नागं नागः स्यन्दनस्थो रथस्थम् ।
इत्थं सेना वल्लभस्येव रागा-
दङ्गेनाङ्गं प्रत्यनीकस्य भेजे ॥

मल्लिनाथः पत्तिरिति ॥ पत्तिः पदातिः पत्तिं पदातिम् । `पदातिपत्तिपतगपादातिकपदातयः` इत्यमरः । एयाय प्राप। आङ्पूर्वादिणो लिट् । वाज्यश्वो वाहमश्वमेयाय । &#३२; `वाजिवाहार्वगन्धर्व-` इत्यमरः । नागो गजो नागमेयाय । स्यन्दनस्थो रथस्थमेयाय, न तु व्युत्क्रमेण, धर्मयुद्धत्वादिति भावः । इतीत्थमुक्तरीत्या सेना रागाद्रणरागात्, रतिरागाच्च । अङ्गेन स्वाङ्गेन पत्त्यादिना, करचरणादिना च वल्लभस्य प्रियतमस्येव प्रत्यनीकस्य प्रतिबलस्य । `वरूथिनी बलं सैन्यं चक्रं चानीकमस्त्रियाम्` इत्यमरः । अङ्गं पत्त्यादिकं, करचरणादिकं च भेजे । यथा कान्ता कान्तस्योरुमूरुणा करं करेण मुखं मुखेन भजति तथा सेना प्रतिसैन्यस्य पत्तिं पत्तिना अश्वमश्वेनेत्यादिक्रमेण भेजे न तु व्युत्क्रमेणेत्यर्थः । वल्लभस्येवेत्युपमया समरसुरतयोः समरसत्वं व्यज्यते

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
प	त्तिः	प	त्तिं	वा	ह	मे	या	य	वा	जी
ना	गं	ना	गः	स्य	न्द	न	स्थो	र	थ	स्थम्
इ	त्थं	से	ना	व	ल्ल	भ	स्ये	व	रा	गा
द	ङ्गे	ना	ङ्गं	प्र	त्य	नी	क	स्य	भे	जे
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect