प्रतिघः कुतोऽपि समुपेत्य
नरपतिगणं समाश्रयत् ।
जामिहरणजनितानुशयः
समुदाचचार निज एव रुक्मिणः ॥

मल्लिनाथः प्रतिघ इति ॥ प्रतिघः कोपः । `कोपक्रोधामर्षरोषप्रतिघा-` इत्यमरः । कुतोऽपि समुपेत्यागत्य नरपतिगणं राजमण्डलं समाश्रयत्समाविशत् । रुक्मिणस्तु जामिः स्वसा । `जामिः स्वसूकुलस्त्रियोः` इत्यमरः । तस्या रुक्मिण्या हरणेन जनितोऽनुशयो `हा कष्टमापन्नं ! कदा निर्यातयामि` इत्यनुतापो यस्मिन्सः । `अथानुशयो दीर्घद्वेषानुतापयोः` इत्यमरः । निजो नित्य एव प्रतिघः । `निजमात्मीयनित्ययोः` इति विश्वः । समुदाचचार समुद्दिदीपे । भीष्मवाक्यमन्येषां कोपोत्पादकमासीत्, रुक्मिणस्तु प्रागेवावरूढकोपस्योद्दीपकमासीदित्यर्थः । अत्रानुशयस्य विशेषणगत्या कोपोद्दीपनहेतुत्वात्काव्यलिङ्गभेदः

छन्दः उद्गता []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
प्र	ति	घः	कु	तो	ऽपि	स	मु	पे	त्य
न	र	प	ति	ग	णं	स	मा	श्र	यत्
जा	मि	ह	र	ण	ज	नि	ता	नु	श	यः
स	मु	दा	च	चा	र	नि	ज	ए	व	रु	क्मि	णः

प्रतिघः कुतोऽपि समुपेत्य
नरपतिगणं समाश्रयत् ।
जामिहरणजनितानुशयः
समुदाचचार निज एव रुक्मिणः ॥

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect

प्रतिघः कुतोऽपि समुपेत्यनरपतिगणं समाश्रयत् ।जामिहरणजनितानुशयःसमुदाचचार निज एव रुक्मिणः ॥

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect

प्रतिघः कुतोऽपि समुपेत्य
नरपतिगणं समाश्रयत् ।
जामिहरणजनितानुशयः
समुदाचचार निज एव रुक्मिणः ॥