मल्लिनाथः
ध्येयमिति ॥ योगिनो नारदादयः एकमद्वितीयमुत्तमं सर्वोत्तमं यमेनं ध्येयं ध्यातव्यम् । एकार्थगोचरात्मधारणं ध्यानं तदहमित्यर्थः । तथापि धियो ज्ञानस्थापथेऽमार्गे स्थितम् । तदगोचरमित्यर्थः । `पथो विभाषा` (५|४|७२) इति समासान्तः । `अपथं नपुंसकम्` (अष्टाध्यायी २.४.३० ) इति नपुंसकत्वम् । आमनन्ति । कथयन्ति । `पाघ्रा-` (७|३।७८) इत्यादिना म्नाधातोर्मनादेशः । स्तुत्यं स्तोतुमर्हम् ।&#३२; तथापि अतीतो वाक्पथो येन तम् । अवाङ्मनसगोचरमित्यर्थः । `यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह` इति श्रुतेः । आमनन्ति आदरादास्थया उपास्यं सेव्यम् । तथापि अतीवात्यन्तम् । अतीवेति निपातसमुदायोऽत्यन्तार्थेऽव्ययम् । दूरवर्तिनमामनन्ति यमेनमचिन्त्यरूपमामनन्ति तमेनं मर्त्यमानं माऽवधारयेदिति पूर्वेणान्वयः । अवाङ्मनसगोचरत्वदूरवर्तित्वानां ध्येयत्वस्तुत्यत्वोपास्यत्वैः सह विरोधस्य हरेरचिन्त्यमहिमत्वेन समाधानाद्विरोधाभासोऽलंकारः
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ध्ये | य | मे | क | म | प | थे | स्थि | तं | धि | यः |
| स्तु | त्य | मु | त्त | म | म | ती | त | वा | क्प | थम् |
| आ | म | न | न्ति | य | मु | पा | स्य | मा | द | रा |
| द्दू | र | व | र्ति | न | म | ती | व | यो | गि | नः |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.