सुखिनः पुरोऽभिमुखतामुपागतैः
प्रतिमासु यत्र गृहरत्नभित्तिषु ।
नवसङ्गमैरबिभरुः प्रियाजनैः
प्रमदं त्रपाभरपराङ्मुखैरपि ॥

मल्लिनाथः सुखिन इति ॥ यत्र सभायां नवः संगमो येषां तैर्नवसंगमैरत एव त्रपाभरेण पराङ्मुखैर्विमुखैरपि गृहाणां रत्नभित्तिषु प्रतिमासु तत्संक्रान्तप्रतिबिम्बेषु पुरोऽग्रेऽभिमुखतामुपागतैः प्रियाजनैः कान्ताजनैः सुखिनो भोगिनः प्रमदं हर्षमबिभरुः बिभ्रति स्म । `भृञो लङि `श्लौ` (६।१|१०) इति द्विर्भावे `सिजभ्यस्तविदिभ्यश्च` (अष्टाध्यायी ३.४.१०९ ) इति झेर्जुसादेशः । स्त्रीणां वैमुख्येऽपि तत्प्रतिबिम्बाभिमुख्यात्पुंसां&#३२; सुखमेव, स्त्रीणां तु उभयत्रापि क्लिष्टमित्यर्थः । अत्र वैमुख्येऽप्याभिमुख्यमिति विरोधस्य प्रतिमास्विति निरासाद्विरोधाभासोऽलंकारः

छन्दः मञ्जुभाषिणी [१३: सजसजग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
सु	खि	नः	पु	रो	ऽभि	मु	ख	ता	मु	पा	ग	तैः
प्र	ति	मा	सु	य	त्र	गृ	ह	र	त्न	भि	त्ति	षु
न	व	स	ङ्ग	मै	र	बि	भ	रुः	प्रि	या	ज	नैः
प्र	म	दं	त्र	पा	भ	र	प	रा	ङ्मु	खै	र	पि
स			ज			स			ज			ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect