प्रतिनादपूरितदिगन्तरः पत-
न्पुरगोपुरं प्रति स सैन्यसागरः ।
रुरुचे हिमाचलगुहामुखोन्मुखः
पयसां प्रवाह इव सौरसैन्धवः ॥

मल्लिनाथः प्रतीति ॥ प्रतिनादैः प्रतिध्वानैः पूरितं व्यासं दिशामन्तरमन्तरालं येन सः पुरगोपुरं पुरद्वारं प्रति । `गोपुरं तु पुरद्वारि द्वारमात्रे नपुंसकम्` इति विश्वः । एवं च न परशब्दस्य पौनरुक्त्यशङ्का । पतन धावन् स सैन्यसागरः सेनासमुद्रः हिमाचलगुहामुखस्योन्मुखोऽभिमुखः सुरसिन्धोर्गङ्गाया अयं सौरसैन्धवः । `हृद्भगसिन्ध्वन्ते पूर्वपदस्य च` (अष्टाध्यायी ७.३.१९ ) इत्युभयपदवृद्धिः । पयसां प्रवाह इव रुरुचे रेजे । उपमालंकारः

छन्दः मञ्जुभाषिणी [१३: सजसजग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
प्र	ति	ना	द	पू	रि	त	दि	ग	न्त	रः	प	त
न्पु	र	गो	पु	रं	प्र	ति	स	सै	न्य	सा	ग	रः
रु	रु	चे	हि	मा	च	ल	गु	हा	मु	खो	न्मु	खः
प	य	सां	प्र	वा	ह	इ	व	सौ	र	सै	न्ध	वः
स			ज			स			ज			ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect