तस्थेमुहूर्त हरिणीविलोचनैः
सदृशि दृष्ट्वा नयनानि योषिताम् ।
त्वाथ सत्रासमनेकविभ्रम-
क्रियाविकाराणि मृगैः पलाय्यत ॥

मल्लिनाथः तस्थ इति ॥ हरिणीविलोचनैः सदृंशि सदृशानि । `नपुंसकस्य झलचः` (अष्टाध्यायी ७.१.७२ ) इति नुम् । योषितां नयनानि दृष्ट्वा मृगैः कृष्णसारैः कर्तृभिः मुहूर्तमल्पकालम् । `मुहूर्तमल्पकाले स्याद्घटिकाद्वितयेऽपि च` इति विश्वः । तस्थे स्थितम् । हरिणीविलोचनशङ्कयेति भावः । अथानन्तरमनेका विभ्रमक्रिया विलासक्रिया एव विकारा येषां तानि मत्वा । सविलासानि ज्ञात्वेत्यर्थः । सत्रासं सभयं यथा तथा पलाय्यत पलायितम् । हरिणीदुर्लभैर्विलासैर्योषिन्निश्चयादिति भावः । अत एव निश्चयान्तः संशयालंकारः । परापूर्वादयतेर्भावे लङ् । `उपसर्गस्यायतौ` (अष्टाध्यायी ८.२.१९ ) इति लत्वम्

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
त	स्थे	मु	हू	र्त	ह	रि	णी	वि	लो	च	नैः
स	दृ	शि	दृ	ष्ट्वा	न	य	ना	नि	यो	षि	ताम्
त्वा	थ	स	त्रा	स	म	ने	क	वि	भ्र	म
क्रि	या	वि	का	रा	णि	मृ	गैः	प	ला	य्य	त

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect