उदयशिखरिशृङ्गप्राङ्गणेष्वेव रिङ्ग-
न्सकमलमुखहासं वीक्षितः पद्मिनीभिः ।
विततमृदुकराग्रः शब्दयन्त्या वयोभिः
परिपतति दिवोऽङ्गके हेलया बालसूर्यः ॥

मल्लिनाथः उदयेति ॥ एष बाल उदितमात्रः बालश्चासौ सूर्यश्व बालसूर्यः उदयशिखरिशृङ्गस्योदयादिशिखरस्य प्राङ्गणेषु रिङ्गन् संचरन् पद्मिनीभिर्नलिनीभिः स्त्रीविशेषैश्च । `पद्मिनी स्त्रीविशेषेऽपि` इति विश्वः । कमलान्येव मुखानि तेषां हासेन विकासेन, हास्येन च, सह यस्मिन्कर्मणि तद्यथा तथा वीक्षितः सन् । वयोभिः पक्षिभिः । `वयः पक्षिणि बाल्यादौ` इति विश्वः । शब्दयन्त्याः शब्दं कुर्वत्याः । `आगच्छागच्छ वत्स` इति व्याहरन्त्या इत्यर्थः । शब्दशब्दात् `तत्करोति-` (ग०) इति ण्यन्ताल्लटः शतरि ङीप् । दिवोऽन्तरिक्षस्य मातुश्चाङ्के समीपे, उत्सङ्गे च विततानि प्रसृतानि मृदूनि कराग्राणि किरणाग्राणि हस्ताग्रे च यस्य सन् हेलया लीलया परिपतति । श्लेषमूलातिशयोक्त्यनुगृहीतरूपकम्

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६
उ	द	य	शि	ख	रि	शृ	ङ्ग	प्रा	ङ्ग	णे	ष्वे	व	रि	ङ्ग
न्स	क	म	ल	मु	ख	हा	सं	वी	क्षि	तः	प	द्मि	नी	भिः
वि	त	त	मृ	दु	क	रा	ग्रः	श	ब्द	य	न्त्या	व	यो	भिः
प	रि	प	त	ति	दि	वो	ऽङ्ग	के	हे	ल	या	बा	ल	सू	र्यः
न			न			म			य			य

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect