विततपृथुवरत्रातुल्यरूपैर्मयूखैः
कलश इव गरीयान्दिग्भिराकृष्यमाणः ।
कृतचपलविहङ्गालापकोलाहलाभि-
र्जलनिधिजलमध्यादेष उत्तार्यतेर्ऽकः ॥

मल्लिनाथः विततेति ॥ वितताभिः प्रसारिताभिः पृथुवरत्राभिर्महारज्जुभिः तुल्यरूपैस्तुल्याकारैः मयूखैः किरणैः गरीयान् कलश इवाकृष्यमाणः सन्नेषोऽर्कः कृतश्चपलः सत्वरो विहंगालाप एव कोलाहलः कलकलो याभिस्ताभिः दिग्भिर्जलनिधेः जलमध्यादुत्तार्यते उद्ध्रियते । तरतेर्ण्यन्तात्कर्मणि लट् । यथा कुतश्चित्कूपात्कुम्भः पाशैराकृष्य सकलकलं बहुभिः स्त्रीभिरुद्ध्रियते तद्वदिति भावः । अत्र वरत्रातुल्यरूपैः कलश इवेति चोपमाभ्यां विहंगालापकोलाहलेति रूपकेण चोज्जीवितार्कस्य दिक्कर्तृकोत्तारणोत्प्रेक्षा व्यञ्जकाप्रयोगात्प्रतीयमानेति संकरः

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
वि	त	त	पृ	थु	व	र	त्रा	तु	ल्य	रू	पै	र्म	यू	खैः
क	ल	श	इ	व	ग	री	या	न्दि	ग्भि	रा	कृ	ष्य	मा	णः
कृ	त	च	प	ल	वि	ह	ङ्गा	ला	प	को	ला	ह	ला	भि
र्ज	ल	नि	धि	ज	ल	म	ध्या	दे	ष	उ	त्ता	र्य	ते	र्ऽकः
न			न			म			य			य

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect