अनिमिषमविरामा रागिणां सर्वरात्रं
नवनिधुवनलीलाः कौतुकेनातिवीक्ष्य ।
इदमुदवसितानामस्फुटालोकसंप-
न्नयनमिव सनिद्रं घूर्णते दैपमर्चिः ॥

मल्लिनाथः अनिमिषमिति ॥ इदं पुरोवर्ति अस्फुटा सूर्यतेजोभिभवान्मन्दायमाना आलोकसंपत् प्रकाशसंपत्तिर्यस्य तत् , अन्यत्र निद्राभिभवादनुद्बुद्धविषयावधानशक्तिकं दीपस्येदं दैपमर्चिज्वाला । `ज्वालाभासोनपुंस्यर्चिः` इत्यमरः । सर्वस्यां रात्राविति सर्वरात्रम् । `पूर्वकाल-` (अष्टाध्यायी २.१.१४९ ) इत्यादिना समासः । `अहःसर्व-` (५।४८७) इत्यादिना समासान्तः `रात्राह्नाहाः पुंसि` (अष्टाध्यायी २.४.२९ ) इति पुंलिङ्गता । अत्यन्तसंयोगे द्वितीया । अविरामा अविच्छिन्नाः रागिणां कामिनां, कामिनीनां च । `पुमान्स्त्रिया` (अष्टाध्यायी १.२.६७ ) इत्येकशेषः । नवा निधुवनलीलाः सुरतविलासान् । `व्यवायो ग्राम्यधर्मश्च रतं निधुवनं च सः` इति कोशः । कौतुकेन न निमिषतीत्यनिमिषं यथा तथा । पचाद्यच् । कुटादित्वान्न गुणः । अतिवीक्ष्य अत एव सनिद्रमुदवसितानां गृहाणां संबन्धि । `गृहं गेहोदवसितं वेश्म सद्म निकेतनम्` इत्यमरः । नयनमिवेत्युत्प्रेक्षा । घूर्णते भ्रमति

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
अ	नि	मि	ष	म	वि	रा	मा	रा	गि	णां	स	र्व	रा	त्रं
न	व	नि	धु	व	न	ली	लाः	कौ	तु	के	ना	ति	वी	क्ष्य
इ	द	मु	द	व	सि	ता	ना	म	स्फु	टा	लो	क	सं	प
न्न	य	न	मि	व	स	नि	द्रं	घू	र्ण	ते	दै	प	म	र्चिः
न			न			म			य			य

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect