अजस्रमास्फालितवल्लकीगुण-
क्षतोज्वलाङ्गुष्ठनखांशुभिन्नया ।
पुरः प्रवालैरिव पूरितार्धया
विभान्तमच्छस्फटिकाक्षमालया ॥

मल्लिनाथः अजस्रमिति ॥ पुनरजस्रं प्राचुर्येणास्फालितास्ताडिताः । सौष्ठवपरीक्षार्थ न्युब्जाङ्गुष्ठेन तन्त्रीताडनं प्रसिद्धम् । तेषां वल्लकीगुणानां वीणातन्त्रीणां क्षतेन संघर्षणेनोज्वलैरङ्गुष्टनखांशुभिर्भिन्नया मिश्रया । तद्रागरक्तयेत्यर्थः । अत एव पुरः पुरोभागे प्रवालैर्विद्रुमैः। `-अथ विद्रुमः पुंसि प्रवालं पुंनपुंसकम्` इत्यमरः । पूरितार्धयेव स्थितया अच्छस्फटिकाक्षमालया स्वच्छस्फटिकानां मालया । जपमालयेत्यर्थः । `अच्छो भल्लूके स्फटिकेऽमलेच्छाभिमुखेऽव्ययम्` इति हेमचन्द्रः । तथा प्रसिद्धस्फटिकग्रहणादृषेर्मोक्षार्थित्वं व्यज्यते । `स्फटिको मोक्षदः परम्` इति मोक्षार्थिनां स्फटिकाक्षमालाभिधानात् । विभान्तं भासमानम् । भातेः शतृप्रत्ययः । अत्र नखांशुभिन्नयेति स्वगुणत्यागेनान्यगुणस्वीकारलक्षणस्तद्गुणालंकार उक्तः । `तद्गुणः स्वगुणत्यागात्` इति

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	ज	स्र	मा	स्फा	लि	त	व	ल्ल	की	गु	ण
क्ष	तो	ज्व	ला	ङ्गु	ष्ठ	न	खां	शु	भि	न्न	या
पु	रः	प्र	वा	लै	रि	व	पू	रि	ता	र्ध	या
वि	भा	न्त	म	च्छ	स्फ	टि	का	क्ष	मा	ल	या
ज			त			ज			र

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect