निसर्गचित्रोज्वलसूक्ष्मपक्ष्मणा
लसद्बिसच्छेदसिताङ्गसङ्गिना ।
चकासतं चारुचमूरुचर्मणा
कुथेन नागेन्द्रमिवेन्द्रवाहनम् ॥

मल्लिनाथः निसर्गेति ॥ पुनः निसर्गात्स्वभावादेव चित्राणि शबलान्युज्वलानि भास्वराणि सूक्ष्माणि पक्ष्माणि लोमानि यस्य तेन लसन् यो बिसच्छेदो मृणालखण्डः । `छेदः खण्डोऽस्त्रियाम्` इति त्रिकाण्डशेषः । तद्वत्सितेऽङ्गे वपुषि सङ्गिना सक्तेन चारुणा मनोहरेण चमूरुचर्मणा मृगत्वचा कुथेन पृष्ठास्तरणेन । `प्रवेण्यास्तरणं वर्णः परिस्तोमः कुथो द्वयोः` इत्यमरः । इन्द्रवाहनं नागेन्द्रमैरावतमिव चकासतं शोभमानम् । इन्द्रस्य वाहनमिति स्वस्वामिभावमात्रस्य विवक्षितत्वात् `वाहनमाहितात्` (अष्टाध्यायी ८.४.८ ) इति न णत्वम् । यथाह वामनः -`नेन्द्रवाहनशब्दे णत्वमाहितत्वस्याविवक्षितत्वात्` इति । चकासतेः शतरि `नाभ्यस्ताच्छतुः` (अष्टाध्यायी ७.१.७८ ) इति नुमभावः । `जक्षित्यादयः षट्` (अष्टाध्यायी ६.१.६ ) इत्यभ्यस्तसंज्ञा

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
नि	स	र्ग	चि	त्रो	ज्व	ल	सू	क्ष्म	प	क्ष्म	णा
ल	स	द्बि	स	च्छे	द	सि	ता	ङ्ग	स	ङ्गि	ना
च	का	स	तं	चा	रु	च	मू	रु	च	र्म	णा
कु	थे	न	ना	गे	न्द्र	मि	वे	न्द्र	वा	ह	नम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect