अभीक्ष्णमुष्णैरपि तस्य सोष्मणः
सुरेन्द्रवन्दीश्वसितानिलैर्यथा ।
सचन्दनाम्भःकणकोमलैस्तथा
वपुर्जलार्द्रापवनैर्न निर्वबौ ॥

मल्लिनाथः अभीक्ष्णमिति ॥ ऊष्मणा स्मरज्वरेण सहितः सोष्मा तस्य सोष्मणस्तस्य रावणस्य वपुरभीक्ष्णं भृशमुष्णैरपि । शोकादिति भावः । सुरेन्द्रस्य बन्द्यः बन्दीकृताः स्त्रियः तासां श्वसितानिलैर्निःश्वासमारुतैर्यथा निर्ववौ निर्वृतम् । `निर्वाणं निर्वृतौ मोक्षे` इति वैजयन्ती । तथा सचन्दनाम्भःकणाः चन्दनोदकबिन्दुसहिताः ते च ते कोमला मृदुलाश्च तैर्जलार्द्राणां जलोक्षिततालवृन्तानां पवनैर्न निर्ववौ । `धुवित्रं तालवृन्तं स्यादुत्क्षेपव्यजनं च तत्` । `जलार्द्रा स्याज्जलेनार्द्रं` इति वैजयन्ती । अत्र संतप्तस्योष्णोपचारान्निर्वृतिरिति कारणविरुद्धकार्योत्पत्तिरूपो विषमालंकारः

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	भी	क्ष्ण	मु	ष्णै	र	पि	त	स्य	सो	ष्म	णः
सु	रे	न्द्र	व	न्दी	श्व	सि	ता	नि	लै	र्य	था
स	च	न्द	ना	म्भः	क	ण	को	म	लै	स्त	था
व	पु	र्ज	ला	र्द्रा	प	व	नै	र्न	नि	र्व	बौ
ज			त			ज			र

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect