पुराणि दुर्गाणि निशातमायुधं
बलानि शूराणि घनाश्चकञ्चुकाः ।
स्वरूपशोभैकफलानि नाकिनां
गणैर्यमाशङ्क्य तदादि चक्रिरे ॥

मल्लिनाथः पुराणीति ॥ किंच नाकिनां सुराणां गणैः यं हिरण्यकशिपुमाशङ्क्य बाधकत्वेनोप्रेक्ष्य स काल आदिर्यस्मिंस्तदादि तदाप्रभृति स्वरूपशोभैवैकं फलं मुख्यं प्रयोजनं येषां तेषां सुरादीनां तानि तथोक्तानि । प्रागीदृगसाध्यशत्रोरभावादिति भावः । `नपुंसकमनपुंसकेन-` (अष्टाध्यायी १.२.६९ ) इत्यादिना नपुंसकैकशेषः । पुराणि दुर्गाणि प्राकारपरिखादिना अगम्यानि चक्रिरे । `सुदुरोरधिकरणे` (वा०) इति गमेर्डः । आयुधं निशातं निशितं चक्रे इति विभक्तिविपरिणामेनान्वयः । `शो तनूकरणे` इति धातोः क्तः । `शाच्छोरन्यतरस्याम्` (अष्टाध्यायी ७.४.४१ ) इतीत्वविकल्पात् पक्षे आत्वम् । बलानि सैन्यानि शूराणि शौर्यवन्ति चक्रिरे संपादितानि । कञ्चुका वारबाणाः । लोहवर्माणीत्यर्थः । `कञ्चुको वारबाणोऽस्त्री` इत्यमरः । घना दुर्भेदाश्चक्रिरे । इत्थं नित्यसंनद्धा जाग्रति स्मेत्यर्थः

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
पु	रा	णि	दु	र्गा	णि	नि	शा	त	मा	यु	धं
ब	ला	नि	शू	रा	णि	घ	ना	श्च	क	ञ्चु	काः
स्व	रू	प	शो	भै	क	फ	ला	नि	ना	कि	नां
ग	णै	र्य	मा	श	ङ्क्य	त	दा	दि	च	क्रि	रे
ज			त			ज			र

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect