दिशामधीशांश्चतुरो यतः सुरा-
नपास्य तं रागाहृताः सिषेविरे ।
अवापुरारभ्य ततश्चला इति
प्रवादमुच्चैरयशस्करं श्रियः ॥

मल्लिनाथः दिशामिति ॥ श्रियः संपदो यतः । यदेत्यर्थः । दिशामधीशान् दिक्पतीनपि चतुरः सुरानिन्द्रवरुणयमकुबेरानपास्य त्यक्त्वा तं हिरण्यकशिपुं रागहृता रागकृष्टाः सत्यः । न तु बलादिति भावः । सिषेविरे । यतो वीरप्रियाः श्रिय इति भावः । तत आरभ्य तदाप्रभृति अयशः करोतीत्ययशस्करम् । दुष्कीर्तिहेतुमित्यर्थः । `कृञो हेतुताच्छील्यानुलोम्येषु` (अष्टाध्यायी ३.२.२० ) इति टप्रत्ययः । अतः कृकमि` (अष्टाध्यायी ८.३.४६ ) इत्यादिना विसर्जनीयस्य सत्वम् । उच्चैः प्रचुरं चला अस्थिरा इति प्रवादं जनापवादमवापुः । दिगीशानामपि सर्वस्वहारित्वात्तदौद्धत्यस्य प्राकट्यमिति भावः

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
दि	शा	म	धी	शां	श्च	तु	रो	य	तः	सु	रा
न	पा	स्य	तं	रा	गा	हृ	ताः	सि	षे	वि	रे
अ	वा	पु	रा	र	भ्य	त	त	श्च	ला	इ	ति
प्र	वा	द	मु	च्चै	र	य	श	स्क	रं	श्रि	यः
ज			त			ज			र

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect