लघूकरिष्यन्नतिभारभङ्गुरा-
ममूं किल त्वं त्रिदिवादवातरः ।
उदूढलोकत्रितयेन सांप्रतं
गुरुर्धरित्री क्रियतेतरां त्वया ॥

मल्लिनाथः लघूकरिष्यन्निति ॥ त्वमतिभारेणोर्जेन स्वरूपेण भङ्गुरां स्वयं भज्यमानाम् । `भञ्जभासमिदो घुरच्` (अष्टाध्यायी ३.२.१६१ ) । `भङ्गुरः कर्मकर्तरि` इति वामनः। अमूम् । भुवमित्यर्थः । लघूकरिष्यन् निर्भारां करिष्यन् किल । `कृभ्वस्ति-` (अष्टाध्यायी ५.४.५० ) इत्यादिनाऽभूततद्भावे च्विः । `च्वौ च` (अष्टाध्यायी ७.४.२६ ) इति दीर्घः । तृतीया द्यौस्त्रि पाठा०-१ `अनन्यगुाः`. २ `भवोच्छेद". दिवः स्वर्गस्तस्मात् । `घञर्थेकविधानम्` (वा०)। वृत्तिविषये संख्याशब्दस्य पूरणार्थत्वं त्रिभागादिवत् । अवातरः अवतीर्णोऽसि । सांप्रतं संप्रति, उदूढलोकत्रितयेन । कुक्षाविति शेषः । त्वया धरित्री गुरुः पूज्या, भारवती च क्रियतेतराम् अतिशयेन क्रियते । “तिङश्च` (अष्टाध्यायी ५.३.५६ ) इति तरप् । `किमेत्तिङव्ययात्-` (अष्टाध्यायी ५.४.११ ) इत्यादिना आमुप्रत्ययः । लघुकर्ता गुरुकर्तेति विरोधाभासोऽलंकारः । `आभासत्वे विरोधस्य विरोधाभास उच्यते` इति लक्षणात्

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
ल	घू	क	रि	ष्य	न्न	ति	भा	र	भ	ङ्गु	रा
म	मूं	कि	ल	त्वं	त्रि	दि	वा	द	वा	त	रः
उ	दू	ढ	लो	क	त्रि	त	ये	न	सां	प्र	तं
गु	रु	र्ध	रि	त्री	क्रि	य	ते	त	रां	त्व	या
ज			त			ज			र

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect