स काञ्चने यत्र मुनेरनुज्ञया
नवाम्बुदशयामवपुर्न्यविक्षत ।
जिगाय जम्बूजनितश्रियः श्रियं
सुमेरुशृङ्गस्य तदा तदासनम् ॥

मल्लिनाथः स काञ्चन इति ॥ नवाम्बुदश्यामतनुः स हरिर्मुनेरनुज्ञया काञ्चने काञ्चनविकारे । वैकारिकोऽण्प्रत्ययः । यत्रासने न्यविक्षतोपविष्टवान् । निपूर्वकविशो लुङि `नेर्विशः` (अष्टाध्यायी १.३.१७ ) इत्यात्मनेपदे `शल इगुपधादनिटः क्सः` (अष्टाध्यायी ३.१.४५ ) । तदासनं तदा हर्युपवेशनसमये जम्बूर्नीलफलविशेषः । `जम्बूः सुरभिपत्रा च राजजम्बूर्महाफला` इत्यभिधानरत्नमालायाम् । तया जनिता श्रीर्यस्य तत्तथोक्तस्य । भाषितपुंस्कत्वात्पक्षे पुंवद्भावान्नुमभावः । सुमेरुशृङ्गस्य श्रियं जिगाय । अभिभावितवानित्यर्थः । `सन्लिटोर्जेः` (अष्टाध्यायी ७.३.५७ ) इति कुत्वम् । उपमानुप्रासयोः संसृष्टिः

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
स	का	ञ्च	ने	य	त्र	मु	ने	र	नु	ज्ञ	या
न	वा	म्बु	द	श	या	म	व	पु	र्न्य	वि	क्ष	त
जि	गा	य	ज	म्बू	ज	नि	त	श्रि	यः	श्रि	यं
सु	मे	रु	शृ	ङ्ग	स्य	त	दा	त	दा	स	नम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect