जीर्णाः कन्था ततः किं सितममलपटं पट्टसूत्रं ततः किं
एका भार्या ततः किं हयकरिसुगणैरावृतो वा ततः किम् ।
भक्तं भुक्तं ततः किं कदशनमथवा वासरान्ते ततः किं
व्यक्तज्योतिर्न वान्तर्मथितभवभयं वैभवं वा ततः किम् ॥

अन्वयः AI (यदि) जीर्णाः कन्था (अस्ति), ततः किम्? (यदि) सितम् अमल-पटम् पट्ट-सूत्रम् (अस्ति), ततः किम्? (यदि) एका भार्या (अस्ति), ततः किम्? वा हय-करि-सु-गणैः आवृतः (अस्ति), ततः किम्? (यदि) भक्तम् भुक्तम्, ततः किम्? अथवा वासर-अन्ते कद्-अशनम् (भुक्तम्), ततः किम्? (यदि) अन्तः व्यक्त-ज्योतिः न (अस्ति), वा मथित-भव-भयम् वैभवम् न (अस्ति), ततः किम्?

Summary AI A ragged quilt, so what? White, spotless silk clothes, so what? One wife, so what? Or surrounded by troops of horses and elephants, so what? A good meal eaten, so what? Or bad food at day's end, so what? If the inner light is not manifest, or if the fear of existence is not churned away, then of what use is any worldly grandeur?

सारांश AI पुराने वस्त्र हों या रेशमी, एक पत्नी हो या वैभवशाली सेना, उत्तम भोजन हो या रूखा-सूखा अन्न; यदि अंतर्मन में जन्म-मरण के भय को मिटाने वाली वह परम ज्योति प्रकट नहीं हुई, तो बाहरी संपत्ति या दरिद्रता का कोई मूल्य नहीं है।

पदच्छेदः AI

जीर्णाः	जीर्ण (√जॄ+क्त, १.३)	a worn-out
कन्था	कन्था (१.१)	patched garment
ततः	ततस्	so
किं	किम्	what?
सितम्	सित (१.१)	white
अमल-पटं	अमल–पट (१.१)	spotless cloth
पट्ट-सूत्रं	पट्ट–सूत्र (१.१)	or silk garment
ततः	ततस्	so
किं	किम्	what?
एका	एक (१.१)	one
भार्या	भार्या (१.१)	wife
ततः	ततस्	so
किं	किम्	what?
हय-करि-सुगणैः	हय–करिन्–सुगण (३.३)	by troops of horses and elephants
आवृतः	आवृत (आ√वृ+क्त, १.१)	surrounded
वा	वा	or
ततः	ततस्	so
किं	किम्	what?
भक्तं	भक्त (१.१)	a good meal
भुक्तं	भुक्त (√भुज्+क्त, १.१)	is eaten
ततः	ततस्	so
किं	किम्	what?
कदशनम्	कद्–अशन (१.१)	bad food
अथवा	अथवा	or
वासरान्ते	वासर–अन्त (७.१)	at day's end
ततः	ततस्	so
किं	किम्	what?
व्यक्त-ज्योतिः	व्यक्त–ज्योतिस् (१.१)	the manifest light
न	न	is not
वा	वा	or
अन्तः	अन्तर्	within
मथित-भव-भयं	मथित–भव–भय (१.१)	the churned-away fear of existence
वैभवं	वैभव (१.१)	grandeur
वा	वा	or
ततः	ततस्	so
किं	किम्	what?

छन्दः स्रग्धरा [२१: मरभनययय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९	२०	२१
जी	र्णाः	क	न्था	त	तः	किं	सि	त	म	म	ल	प	टं	प	ट्ट	सू	त्रं	त	तः	किं
ए	का	भा	र्या	त	तः	किं	ह	य	क	रि	सु	ग	णै	रा	वृ	तो	वा	त	तः	किम्
भ	क्तं	भु	क्तं	त	तः	किं	क	द	श	न	म	थ	वा	वा	स	रा	न्ते	त	तः	किं
व्य	क्त	ज्यो	ति	र्न	वा	न्त	र्म	थि	त	भ	व	भ	यं	वै	भ	वं	वा	त	तः	किम्
म			र			भ			न			य			य			य

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect