अन्वयः
AI
मनस्विनः लोभाय ब्रह्माण्डम् मण्डली-मात्रम् किम्? शफरी-स्फुरितेन अब्धिः खलु क्षुब्धः न जायते ।
Summary
AI
For a high-minded person, what is the entire universe but a mere province to be coveted? Indeed, the ocean is not agitated by the darting of a small fish.
सारांश
AI
जिस प्रकार छोटी मछली के उछलने से विशाल समुद्र विचलित नहीं होता, उसी प्रकार यह संपूर्ण ब्रह्मांड भी किसी धैर्यवान और ज्ञानी पुरुष के मन में लोभ उत्पन्न नहीं कर सकता।
पदच्छेदः
AI
| ब्रह्माण्डं | ब्रह्माण्ड (१.१) | the universe |
| मण्डली-मात्रं | मण्डली–मात्र (१.१) | is a mere province |
| किं | किम् | what |
| लोभाय | लोभ (४.१) | for the greed |
| मनस्विनः | मनस्विन् (६.१) | of a high-minded person |
| शफरी-स्फुरितेन | शफरी–स्फुरित (३.१) | by the darting of a small fish |
| अब्धिः | अब्धि (१.१) | the ocean |
| क्षुब्धः | क्षुब्ध (√क्षुभ्+क्त, १.१) | agitated |
| न | न | not |
| खलु | खलु | indeed |
| जायते | जायते (√जन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | becomes |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ब्र | ह्मा | ण्डं | म | ण्ड | ली | मा | त्रं | ||
| किं | लो | भा | य | म | न | स्वि | नः | ||
| श | फ | री | स्फु | र्ते | |||||
| ना | ब्धिः | क्षु | ब्धो | न | ख | लु | जा | य | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.