अमीषां प्राणानां तुलितविसिनीपत्रपयसां
कृते किं नास्माभिर्विगलितविवेकैर्व्यवसितम् ।
यदाढ्यानामग्रे द्रविणमदनिःसंज्ञमनसां
कृतं मावव्रीडैर्निजगुणकथापातकमपि ॥

अन्वयः AI विगलित-विवेकैः अस्माभिः तुलित-विसिनी-पत्र-पयसाम् अमीषां प्राणानां कृते किं न व्यवसितम्? यत् आढ्यानाम् अग्रे द्रविण-मद-निःसंज्ञ-मनसां मानव्रीडैः निज-गुण-कथा-पातकम् अपि कृतम्।

Summary AI For the sake of this life, which is as precarious as a drop of water on a lotus leaf, what have we, with our discrimination lost, not undertaken? We have even committed the sin of recounting our own virtues before the wealthy, whose minds are senseless with the arrogance of riches, thus abandoning our pride and shame.

सारांश AI कमल के पत्ते पर पानी की बूंद के समान अस्थिर प्राणों के लिए हमने विवेक खोकर धन के मद में चूर लोगों के सामने अपनी प्रशंसा करने का पाप किया।

पदच्छेदः AI

अमीषाम्	अदस् (६.३)	Of these
प्राणानाम्	प्राण (६.३)	lives
तुलित	तुलित (√तुल्+क्त)	compared to
विसिनी	विसिनी	lotus
पत्र	पत्र	leaf
पयसाम्	पयस् (६.३)	the water on a
कृते	कृते	for the sake of
किम्	किम् (१.१)	what
न	न	not
अस्माभिः	अस्मद् (३.३)	by us
विगलित	विगलित (वि√गल्+क्त)	lost
विवेकैः	विवेक (३.३)	whose discrimination is
व्यवसितम्	व्यवसित (वि+अव√सो+क्त, १.१)	was undertaken
यत्	यद्	That
आढ्यानाम्	आढ्य (६.३)	of the wealthy
अग्रे	अग्र (७.१)	in front
द्रविण	द्रविण	wealth
मद	मद	arrogance
निःसंज्ञ	निःसंज्ञ	unconscious
मनसाम्	मनस् (६.३)	whose minds are
कृतम्	कृत (√कृ+क्त, १.१)	was committed
मान	मान	pride
व्रीडैः	व्रीडा (३.३)	and shame
निज	निज	own
गुण	गुण	virtues
कथा	कथा	recounting
पातकम्	पातक (१.१)	the sin of
अपि	अपि	even

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
अ	मी	षां	प्रा	णा	नां	तु	लि	त	वि	सि	नी	प	त्र	प	य	सां
कृ	ते	किं	ना	स्मा	भि	र्वि	ग	लि	त	वि	वे	कै	र्व्य	व	सि	तम्
य	दा	ढ्या	ना	म	ग्रे	द्र	वि	ण	म	द	निः	सं	ज्ञ	म	न	सां
कृ	तं	मा	व	व्री	डै	र्नि	ज	गु	ण	क	था	पा	त	क	म	पि
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

अमरुशतकम् अमरुः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect