वयं येभ्यो जाताश्चिरपरिगता एव खलु ते
समं यैः संवृद्धाः स्मृतिविषयतां तेऽपि गमिताः ।
इदानीमेते स्मः प्रतिदिवसमासन्नपतना
गतास्तुल्यावस्थां सिकतिलनदीतीरतरुभिः ॥

अन्वयः AI वयम् येभ्यः जाताः, ते खलु चिर-परिगताः एव । यैः समम् संवृद्धाः, ते अपि स्मृति-विषयताम् गमिताः । इदानीम् एते (वयम्) प्रतिदिवसम् आसन्न-पतनाः (सन्तः) सिकतिल-नदी-तीर-तरुभिः तुल्य-अवस्थाम् गताः स्मः ।

Summary AI Those from whom we were born are long gone. Those with whom we grew up have also become mere memories. Now, we ourselves, with our fall imminent day by day, have reached the same state as trees on a sandy riverbank.

सारांश AI हमारे पूर्वज चले गए और साथ के मित्र अब केवल यादों में हैं। हम भी अब नदी के रेतीले किनारे पर खड़े उन वृक्षों की तरह हैं जिनका पतन किसी भी क्षण निश्चित है।

पदच्छेदः AI

वयम्	अस्मद् (१.३)	we
येभ्यः	यद् (५.३)	from whom
जाताः	जात (√जन्+क्त, १.३)	were born
चिर-परिगताः	चिर–परिगत (१.३)	long gone
एव	एव	indeed
खलु	खलु	certainly
ते	तद् (१.३)	they
समम्	समम्	with
यैः	यद् (३.३)	with whom
संवृद्धाः	संवृद्ध (सम्√वृध्+क्त, १.३)	grew up
स्मृति-विषयताम्	स्मृति–विषयता (२.१)	to the state of being an object of memory
ते	तद् (१.३)	they
अपि	अपि	also
गमिताः	गमित (√गम्+णिच्+क्त, १.३)	have been made to go
इदानीम्	इदानीम्	now
एते	एतद् (१.३)	these (we)
स्मः	स्मः (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. बहु.)	are
प्रतिदिवसम्	प्रतिदिवसम्	day by day
आसन्न-पतनाः	आसन्न–पतन (१.३)	with imminent fall
गताः	गत (√गम्+क्त, १.३)	having reached
तुल्य-अवस्थाम्	तुल्य–अवस्था (२.१)	a similar state
सिकतिल-नदी-तीर-तरुभिः	सिकतिल–नदी–तीर–तरु (३.३)	with the trees on the sandy bank of a river

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
व	यं	ये	भ्यो	जा	ता	श्चि	र	प	रि	ग	ता	ए	व	ख	लु	ते
स	मं	यैः	सं	वृ	द्धाः	स्मृ	ति	वि	ष	य	तां	ते	ऽपि	ग	मि	ताः
इ	दा	नी	मे	ते	स्मः	प्र	ति	दि	व	स	मा	स	न्न	प	त	ना
ग	ता	स्तु	ल्या	व	स्थां	सि	क	ति	ल	न	दी	ती	र	त	रु	भिः
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect