भिक्षाशतं तदपि नीरसमेकबारं
शय्या च भूः परिजनो निजदेहमात्रम् ।
वस्त्रं विशीर्णशतखण्डमयी च कन्था
हा हा तथापि विषया न परित्यजन्ति ॥

अन्वयः AI (मम) भिक्षा-शतम् (अस्ति), तत् अपि नीरसम् एक-बारम् (अस्ति) । शय्या च भूः (अस्ति) । परिजनः निज-देह-मात्रम् (अस्ति) । वस्त्रम् च विशीर्ण-शत-खण्ड-मयी कन्था (अस्ति) । हा हा, तथापि विषयाः (माम्) न परित्यजन्ति ।

Summary AI My food is a hundred alms, and that too, tasteless and only once a day. My bed is the earth, my only attendant is my own body, and my garment is a patched quilt made of a hundred torn rags. Alas, alas! Even in this state, sensual desires do not leave me.

सारांश AI भिक्षा का भोजन, पृथ्वी पर शयन और फटे वस्त्र होने पर भी मनुष्य की विषय-वासनाएं उसका पीछा नहीं छोड़तीं।

पदच्छेदः AI

भिक्षा-शतम्	भिक्षा–शत (१.१)	a hundred alms
तत्	तद् (१.१)	that
अपि	अपि	also
नीरसम्	नीरस (१.१)	is tasteless
एक-बारम्	एक–वारम्	once a day
शय्या	शय्या (१.१)	bed
च	च	and
भूः	भू (१.१)	is the earth
परिजनः	परिजन (१.१)	attendant
निज-देह-मात्रम्	निज–देह–मात्र (१.१)	is only my own body
वस्त्रम्	वस्त्र (१.१)	garment
विशीर्ण-शत-खण्ड-मयी	विशीर्ण (वि√शॄ+क्त)–शत–खण्ड–मयट् (१.१)	made of a hundred torn pieces
च	च	and
कन्था	कन्था (१.१)	is a patched quilt
हा	हा	Alas
हा	हा	Alas
तथापि	तथापि	even so
विषयाः	विषय (१.३)	sensual desires
न	न	not
परित्यजन्ति	परित्यजन्ति (परि√त्यज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	do abandon (me)

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
भि	क्षा	श	तं	त	द	पि	नी	र	स	मे	क	बा	रं
श	य्या	च	भूः	प	रि	ज	नो	नि	ज	दे	ह	मा	त्रम्
व	स्त्रं	वि	शी	र्ण	श	त	ख	ण्ड	म	यी	च	क	न्था
हा	हा	त	था	पि	वि	ष	या	न	प	रि	त्य	ज	न्ति
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

अमरुशतकम् अमरुः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect