इतो विद्युद्वल्लीविलसितमितः केतकितरोः
स्फुरन्गन्धः प्रोद्यज्जलदनिनदस्फूर्जितमितः ।
इतः केकिक्रीडाकलकलरवः पक्ष्मलदृशां
कथं यास्यन्त्येते विरहदिवसाः सम्भृतरसाः ॥

अन्वयः AI इतः विद्युत्-वल्ली-विलसितम्, इतः केतकि-तरोः स्फुरन् गन्धः, इतः प्रोद्यत्-जलद-निनद-स्फूर्जितम्, इतः केकि-क्रीडा-कल-कल-रवः। पक्ष्मल-दृशाम् एते सम्भृत-रसाः विरह-दिवसाः कथं यास्यन्ति?

Summary AI On one side, the flashing of lightning creepers; on another, the spreading fragrance of the Ketaki tree; here, the rumbling thunder of rising clouds; there, the sweet sounds of playful peacocks. For those with beautiful eyes (lovers), how will these days of separation, so full of poignant charm, ever pass?

सारांश AI एक ओर बिजली की चमक, दूसरी ओर केतकी की सुगंध, बादलों का गर्जन और मोरों का शोर—अपनी प्रियतमाओं से दूर रहने वाले विरही जन वर्षा के इन मादक दिनों को कैसे व्यतीत करेंगे?

पदच्छेदः AI

इतः	इतः	Here
विद्युत्	विद्युत्	lightning
वल्ली	वल्ली	creeper
विलसितम्	विलसित (वि√लस्+क्त, १.१)	the flashing
इतः	इतः	here
केतकि	केतकि	Ketaki
तरोः	तरु (६.१)	of the tree
स्फुरन्	स्फुरत् (√स्फुर्+शतृ, १.१)	spreading
गन्धः	गन्ध (१.१)	fragrance
प्रोद्यत्	प्रोद्यत् (प्र+उद्√इ+शतृ)	rising
जलद	जलद	cloud
निनद	निनद	rumble
स्फूर्जितम्	स्फूर्जित (√स्फूर्ज्+क्त, १.१)	the thunder
इतः	इतः	here
इतः	इतः	here
केकि	केकिन्	peacock
क्रीडा	क्रीडा	play
कल	कल	sweet
कल	कल	murmuring
रवः	रव (१.१)	sound
पक्ष्मल	पक्ष्मल	long-eyelashed
दृशाम्	दृश् (६.३)	of women
कथम्	कथम्	How
यास्यन्ति	यास्यन्ति (√या कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	will pass
एते	एतद् (१.३)	these
विरह	विरह	separation
दिवसाः	दिवस (१.३)	days
सम्भृत	सम्भृत (सम्√भृ+क्त)	filled with
रसाः	रस (१.३)	poignant charm

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
इ	तो	वि	द्यु	द्व	ल्ली	वि	ल	सि	त	मि	तः	के	त	कि	त	रोः
स्फु	र	न्ग	न्धः	प्रो	द्य	ज्ज	ल	द	नि	न	द	स्फू	र्जि	त	मि	तः
इ	तः	के	कि	क्री	डा	क	ल	क	ल	र	वः	प	क्ष्म	ल	दृ	शां
क	थं	या	स्य	न्त्ये	ते	वि	र	ह	दि	व	साः	स	म्भृ	त	र	साः
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

अमरुशतकम् अमरुः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect