उपरि घनं घनपटलं
तिर्यग्गिरयोऽपि नर्तितमयूराः ।
क्षितिरपि कन्दलधवला
दृष्टिं पथिकः क्व पातयति ॥

अन्वयः AI उपरि घनं घन-पटलम्, तिर्यक् गिरयः अपि नर्तित-मयूराः, क्षितिः अपि कन्दल-धवला (अस्ति)। पथिकः दृष्टिं क्व पातयति?

Summary AI Above, there is a dense mass of clouds. Across, the mountains have dancing peacocks. The earth, too, is bright with new shoots. Where can a traveler cast his gaze without being filled with longing for his beloved?

सारांश AI आकाश में उमड़ते बादल, पर्वतों पर नाचते मोर और पृथ्वी पर खिली कोमल हरियाली—वर्षा ऋतु के इस चहुंओर फैले सौंदर्य के बीच विरही पथिक अपनी दृष्टि भला कहाँ टिकाए?

पदच्छेदः AI

उपरि	उपरि	Above
घनम्	घन (२.१)	dense
घन	घन	cloud
पटलम्	पटल (२.१)	mass
तिर्यक्	तिर्यञ्च्	Across
गिरयः	गिरि (१.३)	mountains
अपि	अपि	also
नर्तित	नर्तित (√नृत्+णिच्+क्त)	made to dance
मयूराः	मयूर (१.३)	having peacocks
क्षितिः	क्षिति (१.१)	The earth
अपि	अपि	also
कन्दल	कन्दल	new shoots
धवला	धवल (१.१)	is white/bright with
दृष्टिम्	दृष्टि (२.१)	gaze
पथिकः	पथिक (१.१)	A traveler
क्व	क्व	where
पातयति	पातयति (√पत् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	does cast

छन्दः आर्या []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
उ	प	रि	घ	नं	घ	न	प	ट	लं
ति	र्य	ग्गि	र	यो	ऽपि	न	र्ति	त	म	यू	राः
क्षि	ति	र	पि	क	न्द	ल	ध	व	ला
दृ	ष्टिं	प	थि	कः	क्व	पा	त	य	ति

उपरि घनं घनपटलं
तिर्यग्गिरयोऽपि नर्तितमयूराः ।
क्षितिरपि कन्दलधवला
दृष्टिं पथिकः क्व पातयति ॥

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect

उपरि घनं घनपटलंतिर्यग्गिरयोऽपि नर्तितमयूराः ।क्षितिरपि कन्दलधवलादृष्टिं पथिकः क्व पातयति ॥

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect

उपरि घनं घनपटलं
तिर्यग्गिरयोऽपि नर्तितमयूराः ।
क्षितिरपि कन्दलधवला
दृष्टिं पथिकः क्व पातयति ॥