स्रजो हृद्यामोदा व्यजनपवनश्चन्द्रकिरणाः
परागः कासारो मलयजरजः शीधु विशदम् ।
शुचिः सौधोत्सङ्गः प्रतनु वसनं पङ्कजदृशो
निदाघर्तावेतद्विलसति लभन्ते सुकृतिनः ॥
स्रजो हृद्यामोदा व्यजनपवनश्चन्द्रकिरणाः
परागः कासारो मलयजरजः शीधु विशदम् ।
शुचिः सौधोत्सङ्गः प्रतनु वसनं पङ्कजदृशो
निदाघर्तावेतद्विलसति लभन्ते सुकृतिनः ॥
परागः कासारो मलयजरजः शीधु विशदम् ।
शुचिः सौधोत्सङ्गः प्रतनु वसनं पङ्कजदृशो
निदाघर्तावेतद्विलसति लभन्ते सुकृतिनः ॥
अन्वयः
AI
निदाघ-ऋतौ हृद्य-आमोदाः स्रजः, व्यजन-पवनः च, चन्द्र-किरणाः, परागः, कासारः, मलयज-रजः, विशदम् शीधु, शुचिः सौध-उत्सङ्गः, प्रतनु वसनम्, पङ्कज-दृशः (च) - एतत् (सर्वम्) विलसति । सुकृतिनः (एतत्) लभन्ते ।
Summary
AI
In the summer season, these things shine: garlands with charming fragrance, wind from fans, moonbeams, flower pollen, a lake, sandalwood powder, clear wine, a clean mansion terrace, fine clothes, and lotus-eyed women. The fortunate obtain all this.
सारांश
AI
सुगन्धित मालाएं, पंखे की हवा, चांदनी, चंदन, सरोवर, मदिरा, स्वच्छ महल, महीन वस्त्र और सुंदर स्त्रियां—ग्रीष्म काल के ये सुख केवल पुण्यशाली लोगों को ही प्राप्त होते हैं।
पदच्छेदः
AI
| स्रजः | स्रज् (१.३) | garlands |
| हृद्य-आमोदाः | हृद्य–आमोद (१.३) | with charming fragrance |
| व्यजन-पवनः | व्यजन–पवन (१.१) | wind from fans |
| चन्द्र-किरणाः | चन्द्र–किरण (१.३) | moonbeams |
| परागः | पराग (१.१) | pollen |
| कासारः | कासार (१.१) | a lake |
| मलयज-रजः | मलयज–रजस् (१.१) | sandalwood powder |
| शीधु | शीधु (१.१) | wine |
| विशदम् | विशद (१.१) | clear |
| शुचिः | शुचि (१.१) | clean |
| सौध-उत्सङ्गः | सौध–उत्सङ्ग (१.१) | mansion terrace |
| प्रतनु | प्रतनु (१.१) | fine |
| वसनम् | वसन (१.१) | clothes |
| पङ्कज-दृशः | पङ्कज–दृश् (१.३) | lotus-eyed women |
| निदाघ-ऋतौ | निदाघ–ऋतु (७.१) | in the summer season |
| एतत् | एतद् (१.१) | this |
| विलसति | विलसति (वि√लस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | shines |
| लभन्ते | लभन्ते (√लभ् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) | obtain |
| सुकृतिनः | सुकृतिन् (१.३) | the fortunate |
छन्दः
शिखरिणी [१७: यमनसभलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्र | जो | हृ | द्या | मो | दा | व्य | ज | न | प | व | न | श्च | न्द्र | कि | र | णाः |
| प | रा | गः | का | सा | रो | म | ल | य | ज | र | जः | शी | धु | वि | श | दम् |
| शु | चिः | सौ | धो | त्स | ङ्गः | प्र | त | नु | व | स | नं | प | ङ्क | ज | दृ | शो |
| नि | दा | घ | र्ता | वे | त | द्वि | ल | स | ति | ल | भ | न्ते | सु | कृ | ति | नः |
| य | म | न | स | भ | ल | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.