Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

बाले लीलामुकुलितममी मन्थरा दृष्टिपाताः
किं क्षिप्यन्ते विरमविरम व्यर्थ एष श्रमस्ते ।
सम्प्रत्यन्ये वयमुपरतं बाल्यमास्था वनान्ते
क्षीणो मोहस्तृणमिव जगज्जालमालोकयामः ॥

अन्वयः AI बाले, लीला-मुकुलितं मन्थराः अमी दृष्टि-पाताः किं क्षिप्यन्ते? विरम विरम । ते एषः श्रमः व्यर्थः (अस्ति) । सम्प्रति वयं अन्ये (स्मः) । बाल्यम् उपरतम् । आस्था वनान्ते (गता) । मोहः क्षीणः (जातः) । (वयं) जगत्-जालं तृणम् इव आलोकयामः ।
Summary AI O young girl, why do you cast these languid, playfully half-closed glances? Stop, stop! This effort of yours is futile. We are different now. Youthful folly has ceased, worldly interest has gone to the forest, delusion has waned. We now look upon the web of the world as a mere blade of grass.
सारांश AI हे सुंदरी! तुम ये तिरछी चितवन मुझ पर क्यों डाल रही हो? अब मेरा मोह नष्ट हो चुका है, बाल्यकाल बीत गया है और अब मैं इस संसार रूपी जाल को तिनके के समान देखता हूँ।
पदच्छेदः AI
बालेबाला (८.१) O young girl
लीला-मुकुलितम्लीला-मुकुलितम् playfully half-closed
अमीअदस् (१.३) these
मन्थराःमन्थर (१.३) slow/languid
दृष्टि-पाताःदृष्टि-पात (१.३) glances
किम्किम् why
क्षिप्यन्तेक्षिप्यन्ते (√क्षिप् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) are being cast
विरमविरम (वि√रम् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) stop
विरमविरम (वि√रम् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) stop
व्यर्थःव्यर्थ (१.१) futile
एषःएतद् (१.१) this
श्रमःश्रम (१.१) effort
तेयुष्मद् (६.१) your
सम्प्रतिसम्प्रति now
अन्येअन्य (१.३) different
वयम्अस्मद् (१.३) we
उपरतम्उपरत (उप√रम्+क्त, १.१) has ceased
बाल्यम्बाल्य (१.१) youthful folly
आस्थाआस्था (१.१) interest/regard
वनान्तेवनान्त (७.१) in the forest
क्षीणःक्षीण (√क्षि+क्त, १.१) has waned
मोहःमोह (१.१) delusion
तृणम्तृण (२.१) a blade of grass
इवइव like
जगत्-जालम्जगत्-जाल (२.१) the web of the world
आलोकयामःआलोकयामः (आ√लोक् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. बहु.) we look upon
छन्दः मन्दाक्रान्ता [१७: मभनततगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४ १५ १६ १७
बा ले ली ला मु कु लि मी न्थ रा दृ ष्टि पा ताः
किं क्षि प्य न्ते वि वि व्य र्थ श्र स्ते
म्प्र त्य न्ये मु तं बा ल्य मा स्था ना न्ते
क्षी णो मो स्तृ मि ज्जा मा लो या मः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.