संमोहयन्ति मदयन्ति विडम्बयन्ति
निर्भर्त्स्यन्ति रमयन्ति विषादय- ।
न्ति एताः प्रविश्य सदयं हृदयं नराणां
किं नाम वामनयना न समाचरन्ति ॥
संमोहयन्ति मदयन्ति विडम्बयन्ति
निर्भर्त्स्यन्ति रमयन्ति विषादय- ।
न्ति एताः प्रविश्य सदयं हृदयं नराणां
किं नाम वामनयना न समाचरन्ति ॥
निर्भर्त्स्यन्ति रमयन्ति विषादय- ।
न्ति एताः प्रविश्य सदयं हृदयं नराणां
किं नाम वामनयना न समाचरन्ति ॥
अन्वयः
AI
एताः वाम-नयनाः नराणां हृदयं सदयं प्रविश्य संमोहयन्ति, मदयन्ति, विडम्बयन्ति, निर्भर्त्सयन्ति, रमयन्ति, विषादयन्ति । किं नाम न समाचरन्ति?
Summary
AI
These beautiful-eyed women, having gently entered the hearts of men, delude, intoxicate, mock, threaten, delight, and sadden them. What is it, indeed, that they do not do?
सारांश
AI
सुंदर नयनों वाली स्त्रियाँ पुरुषों के हृदय में प्रवेश कर उन्हें मोहित करती हैं, मतवाला बनाती हैं, तिरस्कृत करती हैं और सुख-दुःख दोनों देती हैं। वे क्या नहीं करतीं?
पदच्छेदः
AI
| संमोहयन्ति | संमोहयन्ति (सम्√मुह् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they completely delude |
| मदयन्ति | मदयन्ति (√मद् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they intoxicate |
| विडम्बयन्ति | विडम्बयन्ति (√विडम्ब् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they mock |
| निर्भर्त्सयन्ति | निर्भर्त्सयन्ति (निर्√भर्त्स् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they threaten |
| रमयन्ति | रमयन्ति (√रम् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they delight |
| विषादयन्ति | विषादयन्ति (वि√सद् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they cause sorrow |
| एताः | एतद् (१.३) | these |
| प्रविश्य | प्रविश्य (प्र√विश्+ल्यप्) | having entered |
| सदयम् | सदयम् | gently |
| हृदयम् | हृदय (२.१) | the heart |
| नराणाम् | नर (६.३) | of men |
| किम् | किम् (१.१) | what |
| नाम | नाम | indeed |
| वाम-नयनाः | वाम-नयना (१.३) | the beautiful-eyed women |
| न | न | not |
| समाचरन्ति | समाचरन्ति (सम्+आ√चर् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they do/perform |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सं | मो | ह | य | न्ति | म | द | य | न्ति | वि | ड | म्ब | य | न्ति | |
| नि | र्भ | र्त्स्य | न्ति | र | म | य | न्ति | वि | षा | द | य | |||
| न्ति | ए | ताः | प्र | वि | श्य | स | द | यं | हृ | द | यं | न | रा | णां |
| किं | ना | म | वा | म | न | य | ना | न | स | मा | च | र | न्ति | |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | |||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.