मात्सर्यमुत्सार्य विचार्य कार्य-
मार्याः समर्यादमिदं वदन्तु ।
सेव्या नितम्बाः किमु भूधराणा-
मत स्मरस्मेरविलासिनीनाम् ॥

अन्वयः AI आर्याः मात्सर्यम् उत्सार्य, कार्यम् विचार्य, इदम् स-मर्यादम् वदन्तु । भूधराणाम् नितम्बाः सेव्याः किम् उ, उत स्मर-स्मेर-विलासिनीनाम् (नितम्बाः सेव्याः)?

Summary AI Let the noble ones, setting aside envy and considering the matter, speak this with propriety: should one resort to the slopes (nitamba) of mountains, or to the hips (nitamba) of playful women smiling with love?

सारांश AI हे सज्जनों! पक्षपात छोड़कर विचारपूर्वक कहें कि सेवा करने योग्य पर्वत की सुंदर ढलानें हैं या काम-विलास से सुशोभित युवतियों के नितंब?

पदच्छेदः AI

मात्सर्यम्	मात्सर्य (२.१)	envy
उत्सार्य	उत्सार्य (उद्√सृ+णिच्+ल्यप्)	setting aside
विचार्य	विचार्य (वि√चर्+णिच्+ल्यप्)	considering
कार्यम्	कार्य (√कृ+ण्यत्, २.१)	the matter
आर्याः	आर्य (१.३)	Let the noble ones
स-मर्यादम्	स-मर्याद (२.१)	with propriety
इदम्	इदम् (२.१)	this
वदन्तु	वदन्तु (√वद् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	speak
सेव्याः	सेव्य (√सिव्+ण्यत्, १.३)	should be resorted to
नितम्बाः	नितम्ब (१.३)	the slopes/hips
किम्	किम्	whether
उ	उ	indeed
भूधराणाम्	भूधर (६.३)	of mountains
उत	उत	or
स्मर-स्मेर-विलासिनीनाम्	स्मर–स्मेर–विलासिनी (६.३)	of playful women smiling with love

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
मा	त्स	र्य	मु	त्सा	र्य	वि	चा	र्य	का	र्य
मा	र्याः	स	म	र्या	द	मि	दं	व	द	न्तु
से	व्या	नि	त	म्बाः	कि	मु	भू	ध	रा	णा
म	त	स्म	र	स्मे	र	वि	ला	सि	नी	नाम्

Other texts to read

अमरुशतकम् अमरुः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect