असाराः सर्वे ते विरतिविरसाः पापविषया
जुगुप्स्यन्तां यद्वा ननु सकलदोषास्पदमिति ।
तथाप्येतद्भूमौ नहि परहितात्पुण्यमधिकं
न चास्मिन्संसारे कुवलयदृशो रम्यमपरम् ॥

अन्वयः AI सर्वे ते पाप-विषयाः असाराः, विरति-विरसाः (सन्ति), यत् वा ननु सकल-दोष-आस्पदम् इति (मत्वा) जुगुप्स्यन्ताम् । तथापि एतत्-भूमौ पर-हितात् अधिकम् पुण्यम् न हि (अस्ति), च अस्मिन् संसारे कुवलय-दृशः अपरम् रम्यम् न (अस्ति) ।

Summary AI Let all those sinful sense-objects be despised as worthless, tasteless in renunciation, or as the abode of all faults. Nevertheless, on this earth, there is no greater merit than doing good to others, and in this world, there is nothing more beautiful than a woman with lotus-like eyes.

सारांश AI यद्यपि विषय-भोग त्यागने योग्य और दोषपूर्ण हैं, फिर भी इस पृथ्वी पर परोपकार से बड़ा कोई पुण्य नहीं और सुंदर स्त्रियों से अधिक कोई रमणीय वस्तु नहीं।

पदच्छेदः AI

असाराः	असार (१.३)	worthless
सर्वे	सर्व (१.३)	All
ते	तद् (१.३)	those
विरति-विरसाः	विरति–विरस (१.३)	tasteless in renunciation
पाप-विषयाः	पाप–विषय (१.३)	sinful sense-objects
जुगुप्स्यन्ताम्	जुगुप्स्यन्ताम् (√गुप् +सन् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.)	let them be despised
यत्	यद्	or
वा	वा	that
ननु	ननु	indeed
सकल-दोष-आस्पदम्	सकल–दोष–आस्पद (१.१)	the abode of all faults
इति	इति	as
तथापि	तथापि	Nevertheless
एतत्-भूमौ	एतत्–भूमि (७.१)	on this earth
न	न	not
हि	हि	indeed
पर-हितात्	पर–हित (५.१)	than doing good to others
पुण्यम्	पुण्य (१.१)	merit
अधिकम्	अधिक (१.१)	is greater
न	न	not
च	च	and
अस्मिन्	इदम् (७.१)	in this
संसारे	संसार (७.१)	world
कुवलय-दृशः	कुवलय-दृश् (५.१)	than a woman with lotus-like eyes
रम्यम्	रम्य (१.१)	more beautiful
अपरम्	अपर (१.१)	other thing

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
अ	सा	राः	स	र्वे	ते	वि	र	ति	वि	र	साः	पा	प	वि	ष	या
जु	गु	प्स्य	न्तां	य	द्वा	न	नु	स	क	ल	दो	षा	स्प	द	मि	ति
त	था	प्ये	त	द्भू	मौ	न	हि	प	र	हि	ता	त्पु	ण्य	म	धि	कं
न	चा	स्मि	न्सं	सा	रे	कु	व	ल	य	दृ	शो	र	म्य	म	प	रम्
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

अमरुशतकम् अमरुः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect