भ्रूचातुर्यात्कुष्चिताक्षाः कटाक्षाः
स्निग्धा वाचो लज्जितान्ताश्च हासाः ।
लीलामन्दं प्रस्थितं च स्थितं च
स्त्रीणामेतद्भूषणं चायुधं च ॥

अन्वयः AI भ्रू-चातुर्यात् कुञ्चित-अक्षाः कटाक्षाः, स्निग्धाः वाचः, लज्जित-अन्ताः हासाः च, लीला-मन्दम् प्रस्थितम् च स्थितम् च, एतत् स्त्रीणाम् भूषणम् च आयुधम् च (अस्ति) ।

Summary AI Side-glances with eyes narrowed by the clever movement of eyebrows, affectionate words, smiles ending in modesty, and movements and postures that are slow and graceful—these are both the ornaments and the weapons of women.

सारांश AI भौंहों की चतुराई, संकुचित आँखों वाली कटाक्ष दृष्टि, कोमल वाणी, लज्जापूर्ण मुस्कान तथा विलासपूर्ण मन्द गति और स्थिति—ये ही स्त्रियों के आभूषण और शस्त्र हैं।

पदच्छेदः AI

भ्रू-चातुर्यात्	भ्रू–चातुर्य (५.१)	due to the cleverness of the eyebrows
कुञ्चित-अक्षाः	कुञ्चित–अक्ष (१.३)	with narrowed eyes
कटाक्षाः	कटाक्ष (१.३)	side-glances
स्निग्धाः	स्निग्ध (१.३)	affectionate
वाचः	वाच् (१.३)	words
लज्जित-अन्ताः	लज्जित–अन्त (१.३)	ending in modesty
च	च	and
हासाः	हास (१.३)	smiles
लीला-मन्दम्	लीलामन्दम्	slow and graceful
प्रस्थितम्	प्रस्थित (प्र√स्था+क्त, १.१)	movement
च	च	and
स्थितम्	स्थित (√स्था+क्त, १.१)	posture
च	च	and
स्त्रीणाम्	स्त्री (६.३)	of women
एतत्	एतद् (१.१)	this
भूषणम्	भूषण (१.१)	is an ornament
च	च	and
आयुधम्	आयुध (१.१)	a weapon
च	च	also

छन्दः शालिनी [११: मततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
भ्रू	चा	तु	र्या	त्कु	ष्चि	ता	क्षाः	क	टा	क्षाः
स्नि	ग्धा	वा	चो	ल	ज्जि	ता	न्ता	श्च	हा	साः
ली	ला	म	न्दं	प्र	स्थि	तं	च	स्थि	तं	च
स्त्री	णा	मे	त	द्भू	ष	णं	चा	यु	धं	च
म			त			त			ग	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect