इदमनुचितमक्रमश्च पुंसां
यदिह जरास्वपि मन्मथा विकाराः ।
तदपि च न कृतं नितम्बिनीनां
स्तनपतनावधि जीवितं रतं वा ॥

अन्वयः AI इह पुंसाम् जरासु अपि यत् मन्मथाः विकाराः (भवन्ति), इदम् अनुचितम् अक्रमः च । तत् अपि च (विधात्रा) नितम्बिनीनाम् जीवितम् रतम् वा स्तन-पतनावधि न कृतम् ।

Summary AI It is improper and out of order that men experience the agitations of love even in old age. And yet, the Creator has not made the life or love of beautiful women last only until their breasts begin to sag.

सारांश AI यह अनुचित है कि पुरुषों में वृद्धावस्था में भी काम-विकार बना रहता है, किंतु स्त्रियों का रति-सुख केवल उनके स्तनों के शिथिल होने तक ही सीमित नहीं रखा गया।

पदच्छेदः AI

इदम्	इदम् (१.१)	This
अनुचितम्	अनुचित (१.१)	is improper
अक्रमः	अक्रम (१.१)	and out of order
च	च	and
पुंसाम्	पुंस् (६.३)	for men
यत्	यद् (१.१)	that
इह	इह	here
जरासु	जरा (७.३)	in old age
अपि	अपि	even
मन्मथाः	मन्मथ (१.३)	of love
विकाराः	विकार (१.३)	are the agitations
तत्	तद् (१.१)	That
अपि	अपि	also
च	च	and
न	न	not
कृतम्	कृत (√कृ+क्त, १.१)	was made
नितम्बिनीनाम्	नितम्बिनी (६.३)	of beautiful women
स्तन-पतनावधि	स्तन–पतन–अवधि (२.१)	to last until their breasts sag
जीवितम्	जीवित (१.१)	life
रतम्	रत (१.१)	or love
वा	वा	or

छन्दः पुष्पिताग्रा []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
इ	द	म	नु	चि	त	म	क्र	म	श्च	पुं	सां
य	दि	ह	ज	रा	स्व	पि	म	न्म	था	वि	का	राः
त	द	पि	च	न	कृ	तं	नि	त	म्बि	नी	नां
स्त	न	प	त	ना	व	धि	जी	वि	तं	र	तं	वा

इदमनुचितमक्रमश्च पुंसां
यदिह जरास्वपि मन्मथा विकाराः ।
तदपि च न कृतं नितम्बिनीनां
स्तनपतनावधि जीवितं रतं वा ॥

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect

इदमनुचितमक्रमश्च पुंसांयदिह जरास्वपि मन्मथा विकाराः ।तदपि च न कृतं नितम्बिनीनांस्तनपतनावधि जीवितं रतं वा ॥

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect

इदमनुचितमक्रमश्च पुंसां
यदिह जरास्वपि मन्मथा विकाराः ।
तदपि च न कृतं नितम्बिनीनां
स्तनपतनावधि जीवितं रतं वा ॥