नूनं हि ते कविवरा विपरीतवाचो
ये नित्यमाहुरबला इति कामिनीस्ताः ।
याभिर्विलोलितरतारकदृष्टिपातैः
शक्रादयोऽपि विजितास्त्वबलाः कथं ताः ॥

अन्वयः AI ये कवि-वराः ताः कामिनीः नित्यम् अबलाः इति आहुः, ते नूनम् हि विपरीत-वाचः (सन्ति) । याभिः विलोलितर-तारक-दृष्टि-पातैः शक्र-आदयः अपि विजिताः, ताः तु कथम् अबलाः (स्युः)?

Summary AI Surely, those great poets who always call passionate women 'abala' (powerless) are speakers of the contrary. For how can they be powerless, by whose very unsteady glances even Indra and other gods are conquered?

सारांश AI वे कवि निश्चित ही विपरीत बात कहते हैं जो स्त्रियों को 'अवला' कहते हैं। भला वे निर्बल कैसे हो सकती हैं, जिन्होंने अपनी कटाक्षपूर्ण दृष्टि से इन्द्र जैसे देवताओं को भी जीत लिया है?

पदच्छेदः AI

नूनम्	नूनम्	Surely
हि	हि	indeed
ते	तद् (१.३)	those
कवि-वराः	कविवर (१.३)	great poets
विपरीत-वाचः	विपरीतवाच् (१.३)	are speakers of the contrary
ये	यद् (१.३)	who
नित्यम्	नित्यम्	always
आहुः	आहुः (√अह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	call
अबलाः	अबला (२.३)	powerless
इति	इति	thus
कामिनीः	कामिनी (२.३)	passionate women
ताः	तद् (२.३)	them
याभिः	यद् (३.३)	by whom
विलोलितर-तारक-दृष्टि-पातैः	विलोलितर–तारक–दृष्टि–पात (३.३)	by glances with very unsteady pupils
शक्र-आदयः	शक्रादि (१.३)	Indra and other gods
अपि	अपि	even
विजिताः	विजित (वि√जि+क्त, १.३)	are conquered
तु	तु	but
अबलाः	अबला (१.३)	powerless
कथम्	कथम्	how
ताः	तद् (१.३)	are they

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
नू	नं	हि	ते	क	वि	व	रा	वि	प	री	त	वा	चो
ये	नि	त्य	मा	हु	र	ब	ला	इ	ति	का	मि	नी	स्ताः
या	भि	र्वि	लो	लि	त	र	ता	र	क	दृ	ष्टि	पा	तैः
श	क्रा	द	यो	ऽपि	वि	जि	ता	स्त्व	ब	लाः	क	थं	ताः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect