गुणवदगुणवद्वा कुर्वता कार्यजातं
परिणतिरवधार्या यत्नतः पण्डितेन ।
अतिरभसकृतानां कर्मणामाविपत्ते-
र्भवति हृदयदाही शल्यतुल्यो विपाकः ॥
गुणवदगुणवद्वा कुर्वता कार्यजातं
परिणतिरवधार्या यत्नतः पण्डितेन ।
अतिरभसकृतानां कर्मणामाविपत्ते-
र्भवति हृदयदाही शल्यतुल्यो विपाकः ॥
परिणतिरवधार्या यत्नतः पण्डितेन ।
अतिरभसकृतानां कर्मणामाविपत्ते-
र्भवति हृदयदाही शल्यतुल्यो विपाकः ॥
अन्वयः
AI
गुणवत् वा अगुणवत् कार्य-जातम् कुर्वता पण्डितेन यत्नतः परिणतिः अवधार्या। अतिरभस-कृतानाम् कर्मणाम् विपाकः आविपत्तेः हृदय-दाही शल्य-तुल्यः भवति।
Summary
AI
A wise person, when undertaking any action, whether good or bad, must carefully consider its consequences. The outcome of actions done with excessive haste becomes heart-burning and like a piercing dart until the very end of life.
सारांश
AI
बुद्धिमान को कार्य के परिणाम पर पहले ही विचार कर लेना चाहिए। बिना सोचे-समझे किए गए कार्यों का फल अंत समय तक हृदय में कांटे की तरह चुभता रहता है।
पदच्छेदः
AI
| गुणवत् | गुणवत् (२.१) | good |
| अगुणवत् | अगुणवत् (२.१) | or bad |
| वा | वा | or |
| कुर्वता | कुर्वत् (√कृ+शतृ, ३.१) | while doing |
| कार्य | कार्य | action |
| जातम् | जात (२.१) | any kind of |
| परिणतिः | परिणति (१.१) | the consequence |
| अवधार्या | अवधार्य (अव√धृ+ण्यत्, १.१) | must be considered |
| यत्नतः | यत्नतः | carefully |
| पण्डितेन | पण्डित (३.१) | by a wise person |
| अतिरभस | अतिरभस | with excessive haste |
| कृतानाम् | कृत (√कृ+क्त, ६.३) | done |
| कर्मणाम् | कर्मन् (६.३) | of actions |
| आविपत्तेः | आविपत्ति (५.१) | until the end of life |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | becomes |
| हृदय | हृदय | heart |
| दाही | दाहिन् (१.१) | burning |
| शल्य | शल्य | a dart |
| तुल्यः | तुल्य (१.१) | like |
| विपाकः | विपाक (१.१) | the outcome |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| गु | ण | व | द | गु | ण | व | द्वा | कु | र्व | ता | का | र्य | जा | तं |
| प | रि | ण | ति | र | व | धा | र्या | य | त्न | तः | प | ण्डि | ते | न |
| अ | ति | र | भ | स | कृ | ता | नां | क | र्म | णा | मा | वि | प | त्ते |
| र्भ | व | ति | हृ | द | य | दा | ही | श | ल्य | तु | ल्यो | वि | पा | कः |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.