क्वचित्पृथ्वीशय्यः क्वचिदपि च परङ्कशयनः
क्वचिच्छाकाहारः क्वचिदपि च शाल्योदनरुचिः ।
क्वचित्कन्थाधारी क्वचिदपि च दिव्याम्बरधरो
मनस्वी कार्यार्थी न गणयति दुःखं न च सुखम् ॥

अन्वयः AI मनस्वी कार्य-अर्थी क्वचित् पृथ्वी-शय्यः, क्वचित् अपि च पर्यङ्क-शयनः, क्वचित् शाक-आहारः, क्वचित् अपि च शालि-ओदन-रुचिः, क्वचित् कन्था-धारी, क्वचित् अपि च दिव्य-अम्बर-धरः (भवति)। सः दुःखम् न गणयति, सुखम् च न (गणयति)।

Summary AI A determined person seeking to accomplish a goal sometimes sleeps on the bare ground and sometimes on a fine bed; sometimes eats only vegetables and sometimes relishes fine rice; sometimes wears rags and sometimes divine clothes. He pays no heed to sorrow or joy.

सारांश AI कार्य सिद्ध करने की इच्छा रखने वाला मनस्वी सुख-दुःख की चिंता नहीं करता। वह कभी जमीन पर सोता है तो कभी पलंग पर, कभी साधारण भोजन करता है तो कभी उत्तम अन्न, और कभी फटे कपड़े पहनता है तो कभी दिव्य वस्त्र।

पदच्छेदः AI

क्वचित्	क्वचित्	sometimes
पृथ्वी	पृथ्वी	on the earth
शय्यः	शय्य (१.१)	sleeping
क्वचित्	क्वचित्	sometimes
अपि	अपि	also
च	च	and
पर्यङ्क	पर्यङ्क	on a couch
शयनः	शयन (१.१)	lying
क्वचित्	क्वचित्	sometimes
शाक	शाक	vegetable
आहारः	आहार (१.१)	eating
क्वचित्	क्वचित्	sometimes
अपि	अपि	also
च	च	and
शालि	शालि	fine
ओदन	ओदन	rice
रुचिः	रुचि (१.१)	relishing
क्वचित्	क्वचित्	sometimes
कन्था	कन्था	rags
धारी	धारिन् (१.१)	wearing
क्वचित्	क्वचित्	sometimes
अपि	अपि	also
च	च	and
दिव्य	दिव्य	divine
अम्बर	अम्बर	clothes
धरः	धर (१.१)	wearing
मनस्वी	मनस्विन् (१.१)	A determined person
कार्य	कार्य	goal
अर्थी	अर्थिन् (१.१)	seeking
न	न	does not
गणयति	गणयति (√गण् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	count
दुःखम्	दुःख (२.१)	sorrow
न	न	nor
च	च	and
सुखम्	सुख (२.१)	joy

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
क्व	चि	त्पृ	थ्वी	श	य्यः	क्व	चि	द	पि	च	प	र	ङ्क	श	य	नः
क्व	चि	च्छा	का	हा	रः	क्व	चि	द	पि	च	शा	ल्यो	द	न	रु	चिः
क्व	चि	त्क	न्था	धा	री	क्व	चि	द	पि	च	दि	व्या	म्ब	र	ध	रो
म	न	स्वी	का	र्या	र्थी	न	ग	ण	य	ति	दुः	खं	न	च	सु	खम्
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect