किं तेन हेमगिरिणा रजताद्रिणा वा
यत्राश्रिताश्च तरवस्तरवस्त एव ।
मन्यामहे मलयमेव यदाश्रयेण
कङ्कोलनिम्बकटुजा अपि चन्दनाः स्युः ॥

अन्वयः AI तेन हेम-गिरिणा वा रजत-अद्रिणा किम्, यत्र आश्रिताः तरवः च ते तरवः एव (सन्ति)? वयम् मलयम् एव (श्रेष्ठम्) मन्यामहे, यत्-आश्रयेण कङ्कोल-निम्ब-कटुजाः अपि चन्दनाः स्युः।
Summary AI What is the use of the golden mountain (Meru) or the silver mountain (Kailasa), where the trees that take refuge there remain just trees? We consider Mount Malaya superior, by whose association even the Kankola, Nimba, and Kutaja trees become fragrant like sandalwood.
सारांश AI उस सुवर्ण पर्वत से क्या लाभ जहाँ आश्रित वृक्ष वैसे ही रह जाते हैं? मलय पर्वत ही श्रेष्ठ है जिसकी संगति पाकर कड़वे नीम और कुटज जैसे वृक्ष भी चंदन बन जाते हैं।
पदच्छेदः AI
किम्किम् What is the use
तेनतद् (३.१) of that
हेमहेमन् golden
गिरिणागिरि (३.१) mountain
रजतरजत silver
अद्रिणाअद्रि (३.१) mountain
वावा or
यत्रयत्र where
आश्रिताःआश्रित (आ√श्रि+क्त, १.३) taking refuge
and
तरवःतरु (१.३) the trees
तरवःतरु (१.३) trees
तेतद् (१.३) they
एवएव just
मन्यामहेमन्यामहे (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. बहु.) we consider
मलयम्मलय (२.१) Mount Malaya
एवएव indeed (superior)
यत्यद् whose
आश्रयेणआश्रय (३.१) by association with
कङ्कोलकङ्कोल Kankola
निम्बनिम्ब Neem
कटुजाःकटुज (१.३) and Kutaja trees
अपिअपि even
चन्दनाःचन्दन (१.३) sandalwood trees
स्युःस्युः (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) become
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४
किं ते हे गि रि णा ता द्रि णा वा
त्रा श्रि ता श्च स्त स्त
न्या हे मे दा श्र ये
ङ्को नि म्ब टु जा पि न्द नाः स्युः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.