पापान्निवारयति योजयते हिताय
गुह्यं निगूहति गुणान्प्रकटीकरोति ।
आपद्गतं च न जहाति ददाति काले
सन्मित्रलक्षणमिदं प्रवदन्ति सन्तः ॥
पापान्निवारयति योजयते हिताय
गुह्यं निगूहति गुणान्प्रकटीकरोति ।
आपद्गतं च न जहाति ददाति काले
सन्मित्रलक्षणमिदं प्रवदन्ति सन्तः ॥
गुह्यं निगूहति गुणान्प्रकटीकरोति ।
आपद्गतं च न जहाति ददाति काले
सन्मित्रलक्षणमिदं प्रवदन्ति सन्तः ॥
अन्वयः
AI
(सन्मित्रम्) पापात् निवारयति, हिताय योजयते, गुह्यम् निगूहति, गुणान् प्रकटीकरोति, आपद्-गतम् च न जहाति, काले ददाति। सन्तः इदम् सन्-मित्र-लक्षणम् प्रवदन्ति।
Summary
AI
The wise proclaim these as the characteristics of a true friend: he restrains you from sin, directs you towards good, keeps your secrets, reveals your virtues, does not abandon you in misfortune, and gives help when needed.
सारांश
AI
पाप से बचाना, हित के कार्यों में लगाना, गुप्त बातों को छिपाना, गुणों को प्रकाशित करना, विपत्ति में साथ न छोड़ना और समय आने पर सहायता देना—सज्जन लोग श्रेष्ठ मित्र के यही लक्षण बताते हैं।
पदच्छेदः
AI
| पापात् | पाप (५.१) | from sin |
| निवारयति | निवारयति (नि√वृ +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | restrains |
| योजयते | योजयते (√युज् +णिच् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | directs |
| हिताय | हित (४.१) | towards good |
| गुह्यम् | गुह्य (२.१) | a secret |
| निगूहति | निगूहति (नि√गुह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | conceals |
| गुणान् | गुण (२.३) | virtues |
| प्रकटीकरोति | प्रकटीकरोति (प्रकटी√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | reveals |
| आपद्-गतम् | आपद्–गत (√गम्+क्त, २.१) | one in misfortune |
| च | च | and |
| न | न | not |
| जहाति | जहाति (√हा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | abandons |
| ददाति | ददाति (√दा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | gives |
| काले | काल (७.१) | in time of need |
| सन्-मित्र-लक्षणम् | सत्–मित्र–लक्षण (२.१) | the characteristics of a true friend |
| इदम् | इदम् (२.१) | this |
| प्रवदन्ति | प्रवदन्ति (प्र√वद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | proclaim |
| सन्तः | सत् (१.३) | the wise |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पा | पा | न्नि | वा | र | य | ति | यो | ज | य | ते | हि | ता | य |
| गु | ह्यं | नि | गू | ह | ति | गु | णा | न्प्र | क | टी | क | रो | ति |
| आ | प | द्ग | तं | च | न | ज | हा | ति | द | दा | ति | का | ले |
| स | न्मि | त्र | ल | क्ष | ण | मि | दं | प्र | व | द | न्ति | स | न्तः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.