प्रारभ्यते न खलु विघ्नभयेन नीचैः
प्रारभ्य विघ्नविहता विरमन्ति मध्याः ।
विघ्नैः पुनः पुनरपि प्रतिहन्यमानाः
प्रारब्धमुत्तमजना न परित्यजन्ति ॥
प्रारभ्यते न खलु विघ्नभयेन नीचैः
प्रारभ्य विघ्नविहता विरमन्ति मध्याः ।
विघ्नैः पुनः पुनरपि प्रतिहन्यमानाः
प्रारब्धमुत्तमजना न परित्यजन्ति ॥
प्रारभ्य विघ्नविहता विरमन्ति मध्याः ।
विघ्नैः पुनः पुनरपि प्रतिहन्यमानाः
प्रारब्धमुत्तमजना न परित्यजन्ति ॥
अन्वयः
AI
नीचैः विघ्न-भयेन खलु न प्रारभ्यते । मध्याः प्रारभ्य विघ्न-विहताः (सन्तः) विरमन्ति । उत्तम-जनाः विघ्नैः पुनः पुनः अपि प्रतिहन्यमानाः (सन्तः) प्रारब्धम् न परित्यजन्ति ।
Summary
AI
The lowest kind of people do not start a task for fear of obstacles. The mediocre start but stop when faced with difficulties. The best people, however, though repeatedly struck by obstacles, do not abandon what they have started.
सारांश
AI
नीच लोग विघ्न के भय से कार्य शुरू नहीं करते। मध्यम श्रेणी के लोग शुरू करके विघ्न आने पर रुक जाते हैं। किंतु उत्तम श्रेणी के लोग बार-बार बाधाएं आने पर भी शुरू किए गए कार्य को पूरा किए बिना नहीं छोड़ते।
पदच्छेदः
AI
| प्रारभ्यते | प्रारभ्यते (प्र+आ√रभ् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is begun |
| न | न | not |
| खलु | खलु | indeed |
| विघ्न-भयेन | विघ्न–भय (३.१) | due to fear of obstacles |
| नीचैः | नीच (३.३) | by the lowly |
| प्रारभ्य | प्रारभ्य (प्र+आ√रभ्+ल्यप्) | having begun |
| विघ्न-विहताः | विघ्न–विहत (वि√हन्+क्त, १.३) | struck by obstacles |
| विरमन्ति | विरमन्ति (वि√रम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they stop |
| मध्याः | मध्य (१.३) | the mediocre |
| विघ्नैः | विघ्न (३.३) | by obstacles |
| पुनः | पुनर् | again |
| पुनः | पुनर् | and again |
| अपि | अपि | even |
| प्रतिहन्यमानाः | प्रतिहन्यमान (प्रति√हन्+शानच्, १.३) | being struck |
| प्रारब्धम् | प्रारब्ध (प्र+आ√रभ्+क्त, २.१) | what was begun |
| उत्तम-जनाः | उत्तम–जन (१.३) | the best of people |
| न | न | not |
| परित्यजन्ति | परित्यजन्ति (परि√त्यज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they abandon |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्रा | र | भ्य | ते | न | ख | लु | वि | घ्न | भ | ये | न | नी | चैः |
| प्रा | र | भ्य | वि | घ्न | वि | ह | ता | वि | र | म | न्ति | म | ध्याः |
| वि | घ्नैः | पु | नः | पु | न | र | पि | प्र | ति | ह | न्य | मा | नाः |
| प्रा | र | ब्ध | मु | त्त | म | ज | ना | न | प | रि | त्य | ज | न्ति |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.