अधिगतपरमार्थान्पण्डितान्मावमंस्था-
स्तृणमिव लघु लक्ष्मीर्नैव तान्संरुणद्धि ।
अभिनवमदलेखाश्यामगण्डस्थलानां
न भवति बिसतन्तुर्वारणं वारणानाम् ॥
अधिगतपरमार्थान्पण्डितान्मावमंस्था-
स्तृणमिव लघु लक्ष्मीर्नैव तान्संरुणद्धि ।
अभिनवमदलेखाश्यामगण्डस्थलानां
न भवति बिसतन्तुर्वारणं वारणानाम् ॥
स्तृणमिव लघु लक्ष्मीर्नैव तान्संरुणद्धि ।
अभिनवमदलेखाश्यामगण्डस्थलानां
न भवति बिसतन्तुर्वारणं वारणानाम् ॥
अन्वयः
AI
अधिगत-परम-अर्थान् पण्डितान् मा अवमंस्थाः । लघु लक्ष्मीः तान् तृणम् इव न एव संरुणद्धि । अभिनव-मद-लेखा-श्याम-गण्ड-स्थलानाम् वारणानाम् बिस-तन्तुः वारणम् न भवति ।
Summary
AI
Do not disrespect the learned who have realized the ultimate truth. Trivial wealth cannot hold them back, just as a blade of grass cannot. A delicate lotus filament cannot restrain mighty elephants whose temples are dark with streaks of fresh rut.
सारांश
AI
परम सत्य को जानने वाले विद्वानों का अपमान नहीं करना चाहिए। धन की शक्ति उन्हें वश में नहीं कर सकती, जैसे कमल के तंतु मदमस्त हाथी को नहीं रोक सकते।
पदच्छेदः
AI
| अधिगत-परम-अर्थान् | अधिगतपरमार्थ (२.३) | who have understood the ultimate truth |
| पण्डितान् | पण्डित (२.३) | the learned |
| मा | मा | do not |
| अवमंस्थाः | अवमंस्थाः (अव√मन् कर्तरि लुङ् (आत्मने.) म.पु. एक.) | disrespect |
| तृणम् | तृण (२.१) | grass |
| इव | इव | like |
| लघु | लघु (१.१) | insignificant |
| लक्ष्मीः | लक्ष्मी (१.१) | wealth |
| न | न | not |
| एव | एव | indeed |
| तान् | तद् (२.३) | them |
| संरुणद्धि | संरुणद्धि (सम्√रुध् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | obstructs |
| अभिनव-मद-लेखा-श्याम-गण्ड-स्थलानाम् | अभिनवमदलेखाश्यामगण्डस्थल (६.३) | whose temple-cheeks are dark with streaks of fresh rut |
| न | न | not |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| बिस-तन्तुः | बिसतन्तु (१.१) | a lotus filament |
| वारणम् | वारण (१.१) | a restraint |
| वारणानाम् | वारण (६.३) | for elephants |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | धि | ग | त | प | र | मा | र्था | न्प | ण्डि | ता | न्मा | व | मं | स्था |
| स्तृ | ण | मि | व | ल | घु | ल | क्ष्मी | र्नै | व | ता | न्सं | रु | ण | द्धि |
| अ | भि | न | व | म | द | ले | खा | श्या | म | ग | ण्ड | स्थ | ला | नां |
| न | भ | व | ति | बि | स | त | न्तु | र्वा | र | णं | वा | र | णा | नाम् |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.