शापादसि प्रतिहता स्मृतिरोधरूक्षे
भर्तर्यपेततमसि प्रभुता तव एव ।
छाया न मूर्छति मलोपहतप्रसादे
शुद्धे तु दर्पणतले सुलभावकाशा ॥

अन्वयः AI स्मृति-रोध-रूक्षे भर्तरि (सति) शापात् प्रतिहता असि । (इदानीम्) अपेत-तमसि (भर्तरि) तव प्रभुता एव (अस्ति) । मल-उपहत-प्रसादे दर्पण-तले छाया न मूर्छति, शुद्धे तु (दर्पण-तले) सुलभ-अवकाशा (भवति) ।

Summary AI You were obstructed by the curse towards your husband, who was harsh due to the blockage of his memory. Now that his darkness is gone, your authority is restored. A reflection does not appear clearly on a mirror surface whose clarity is impaired by dirt, but on a clean one, it finds easy entry.

पदच्छेदः AI

शापात्	शाप (५.१)	due to the curse
असि	असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	you were
प्रतिहता	प्रतिहत (प्रति√हन्+क्त, १.१)	obstructed
स्मृति	स्मृति	undefined
रोध	रोध	undefined
रूक्षे	रूक्ष (७.१)	who was harsh due to the obstruction of memory
भर्तरि	भर्तृ (७.१)	towards your husband
अपेत	अपेत (अप√इ+क्त)	undefined
तमसि	तमस् (७.१)	whose darkness has departed
प्रभुता	प्रभुता (१.१)	power
तव	युष्मद् (६.१)	your
एव	एव	indeed
छाया	छाया (१.१)	a reflection
न	न	does not
मूर्छति	मूर्छति (√मूर्छ् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	appear clearly
मल	मल	undefined
उपहत	उपहत (उप√हन्+क्त)	undefined
प्रसादे	प्रसाद (७.१)	whose clarity is impaired by dirt
शुद्धे	शुद्ध (७.१)	on a clean
तु	तु	but
दर्पण	दर्पण	undefined
तले	तल (७.१)	mirror surface
सुलभ	सुलभ	undefined
अवकाशा	अवकाश (१.१)	whose entry is easily obtained

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
शा	पा	द	सि	प्र	ति	ह	ता	स्मृ	ति	रो	ध	रू	क्षे
भ	र्त	र्य	पे	त	त	म	सि	प्र	भु	ता	त	व	ए	व
छा	या	न	मू	र्छ	ति	म	लो	प	ह	त	प्र	सा	दे
शु	द्धे	तु	द	र्प	ण	त	ले	सु	ल	भा	व	का	शा
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

अमरुशतकम् अमरुः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect