आलक्ष्यदन्तमुकुलाननिमित्तहासैर्
अव्यक्तवर्णरमणीयवचःप्रवृत्तीन् ।
अङ्काश्रयप्रणयिनस्तनयान्वहन्तो
धन्यास्तदङ्गरजसा मलिनीभवन्ति ॥

अन्वयः AI अनिमित्त-हासैः आलक्ष्य-दन्त-मुकुलान्, अव्यक्त-वर्ण-रमणीय-वचः-प्रवृत्तीन्, अङ्क-आश्रय-प्रणयिनः तनयान् वहन्तः धन्याः तत्-अङ्ग-रजसा मलिनीभवन्ति ।

Summary AI Fortunate are those who, carrying their sons—fond of sitting on their laps, whose tooth-buds are slightly visible in their causeless smiles, and whose speech is charming with indistinct syllables—become soiled by the dust from their bodies.

पदच्छेदः AI

आलक्ष्य	आलक्ष्य (आ√लक्ष्+यत्)	undefined
दन्त	दन्त	undefined
मुकुलान्	मुकुल (२.३)	whose tooth-buds are slightly visible
अनिमित्त	अनिमित्त	undefined
हासैः	हास (३.३)	with causeless smiles
अव्यक्त	अव्यक्त	undefined
वर्ण	वर्ण	undefined
रमणीय	रमणीय (√रम्+अनीयर्)	undefined
वचः	वचस्	undefined
प्रवृत्तीन्	प्रवृत्ति (२.३)	whose speech-utterances are charming with indistinct syllables
अङ्क	अङ्क	undefined
आश्रय	आश्रय	undefined
प्रणयिनः	प्रणयिन् (२.३)	who are fond of seeking refuge in the lap
तनयान्	तनय (२.३)	sons
वहन्तः	वहत् (√वह्+शतृ, १.३)	carrying
धन्याः	धन्य (१.३)	fortunate are those
तत्	तद्	undefined
अङ्ग	अङ्ग	undefined
रजसा	रजस् (३.१)	by the dust from their bodies
मलिनीभवन्ति	मलिनीभवन्ति (√मलिनीभू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	become soiled

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
आ	ल	क्ष्य	द	न्त	मु	कु	ला	न	नि	मि	त्त	हा	सै
र	व्य	क्त	व	र्ण	र	म	णी	य	व	चः	प्र	वृ	त्तीन्
अ	ङ्का	श्र	य	प्र	ण	यि	न	स्त	न	या	न्व	ह	न्तो
ध	न्या	स्त	द	ङ्ग	र	ज	सा	म	लि	नी	भ	व	न्ति
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect